Ε
Featured_vaccine-baby

 

 

Στις σύγχρονες κοινωνίες, η πολιτική υγείας έχει επικεντρωθεί πλέον στην προληπτική ιατρική αφού έτσι επιτυγχάνεται η καλύτερη ποιότητα υγείας, αλλά και η μείωση των δαπανών για την υγεία. Ανάμεσα στα προγράμματα προληπτικής ιατρικής περίοπτη θέση κατέχει το πρόγραμμα μαζικού εμβολιασμού. Τα εμβόλια αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στο πεδίο της δημόσιας υγείας αφού συντελούν σε μεγάλο βαθμό στη μείωση της νοσηρότητας αλλά και της θνησιμότητας στην παιδική ηλικία.

Αρκεί να αναλογισθούμε ότι με την εφαρμογή μαζικού προγράμματος εμβολιασμών από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας είχαμε ολική εκρίζωση της ευλογιάς από τον πλανήτη μας, εξάλειψη της πολιομυελίτιδας από όλη την Αμερικανική Ήπειρο, σχεδόν εξαφάνιση απ’ όλες τις πολιτισμένες χώρες της συγγενούς ερυθράς, του τετάνου, του κοκκύτου, της διφθερίτιδας και της ιλαράς. Επίσης, είχαμε μείωση κατά 95% των σοβαρών λοιμώξεων από το μικρόβιο του αιμόφιλου.

Θα πρέπει να τονισθεί επίσης ότι με τον εμβολιασμό ωφελείται όχι μόνο το άτομο που εμβολιάζεται, αλλά και όλα τα ευαίσθητα άτομα του ευρύτερου περιβάλλοντός του.

Τα εμβόλια δρουν διεγείροντας το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού ώστε να παράγει αντισώματα σε λοιμογόνους παράγοντες δηλαδή βακτηρίδια και ιούς. Με την παραγωγή των αντισωμάτων εξασφαλίζεται η προστασία από τους λοιμογόνους αυτούς παράγοντες. Τα παλαιότερα εμβόλια περιείχαν συχνά ολόκληρο τον μικροοργανισμό σε νεκρή ή εξασθενημένη μορφή και συχνά προκαλούσαν έντονες αντιδράσεις στον εμβολιαζόμενο. Σήμερα όμως, με την δημιουργία ακυτταρικών εμβολίων που δεν περιέχουν δηλαδή όλο τον λοιμογόνο παράγοντα αλλά μόνο μικρό τμήμα του, τα εμβόλια έχουν καταστεί πολύ πιο ασφαλή αλλά και πιο αποτελεσματικά. Για να είναι όμως αποτελεσματικό ένα εμβόλιο θα πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν νωρίτερα δηλαδή στην βρεφική ηλικία αφού αυτή η περίοδος θεωρείται από τις πλέον ευπαθείς σε λοιμώξεις.

Τους πρώτους 3 μήνες της ζωής του, το βρέφος προστατεύεται από τα αντισώματα που παίρνει από τη μητέρα του μέσω του πλακούντα. Από τη στιγμή όμως που τα αντισώματα αυτά εξαντληθούν το βρέφος μένει εντελώς απροστάτευτο και θα πρέπει να εμβολιασθεί.


Ας δούμε, ποιες είναι οι λοιμώδεις παθήσεις για τις οποίες σήμερα διαθέτουμε ειδικά εμβόλια:

Κοκκύτης: Πρόκειται για σοβαρή νόσο η οποία μπορεί να προκαλέσει πνευμονία, σπασμούς ,εγκεφαλοπάθεια, απνοικά επεισόδια ακόμα και τον θάνατο ειδικά σε μικρά βρέφη.

Διφθερίτιδα: Προκαλεί απόφραξη του λάρυγγα λόγω των μεμβρανών που παράγει, ενώ προσβάλλει και την καρδιά με συνέπεια αρρυθμίες και θάνατο του ασθενούς.

Ιλαρά: Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή πνευμονία και εγκεφαλίτιδα

Παρωτίτιδα (μαγουλάδες):Μπορεί να προσβάλλει τους όρχεις με συνέπεια στείρωση, τα αυτιά με συνέπεια την κώφωση, αλλά και την καρδιά

Ερυθρά: Αν και θεωρείται αθώα, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη αν προσβάλλει έγκυο γυναίκα, αφού επιφέρει καταστροφικές βλάβες στο έμβρυο.

Πολιομυελίτιδα: Mπορεί να προκαλέσει μόνιμη παράλυση, αλλά και τον θάνατο αν προσβάλλει τους αναπνευστικούς μύες.

Ηπατίτιδα Α: Προσβάλλει το ήπαρ. Αν και δεν θεωρείται σοβαρή πάθηση μπορεί να προκαλέσει ηπατική βλάβη.

Ηπατίτιδα Β: Πρόκειται για σοβαρή λοίμωξη που μεταδίδεται από το αίμα ή μετά από σεξουαλική επαφή. Η πάσχουσα μητέρα μπορεί να μολύνει το παιδί της ενδομήτρια με συνέπεια σοβαρή βλάβη του ήπατος που μπορεί να φθάσει σε κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος.

Ανεμευλογιά: Αν και θεωρείται αθώα πάθηση, μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλίτιδα ή πνευμονία, ενώ προδιαθέτει και σε λοίμωξη από άλλα σοβαρά μικρόβια πχ στρεπτόκοκκο.

Αιμόφιλος: Ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την πρόκληση πνευμονίας, λαρυγγίτιδας, μηνιγγίτιδας ή γενικευμένης λοίμωξης, ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά.

Ιός της γρίππης: Εκτός του ότι προκαλεί ο ίδιος συμπτώματα από το αναπνευστικό, προδιαθέτει και σε προσβολή από άλλα μικρόβια με συνέπεια την εκδήλωση επιπλοκών πχ. πνευμονίας. Έτσι, θα πρέπει να γίνεται το ειδικό εμβόλιο τουλάχιστον στις ευπαθείς ομάδες.

Φυματίωση: Παρά το γεγονός ότι δεν αποτελεί τη μάστιγα που απειλούσε την ανθρωπότητα πριν από μερικά χρόνια, λόγω της εισόδου στη χώρα πολλών μεταναστών είναι πιθανόν να παρατηρηθεί έξαρση της νόσου στα επόμενα χρόνια.

Μηνιγγίτιδα: Αποτελεί πολύ σοβαρή νόσο. Το υπάρχον εμβόλιο καλύπτει μόνο τον ένα από τους τρεις κύριους ορότυπους του μικροβίου. Παρ’ όλα ταύτα, λόγω της σοβαρότητας της νόσου συνιστάται να γίνεται σε όλα τα παιδιά, αλλά και στους έφηβους και νέους που ζουν ομαδικά σε οικοτροφεία, ξενώνες, φοιτητικές εστίες.

Συχνές απορίες γονέων σχετικά με τους εμβολιασμούς

1. Ποιές είναι οι αντενδείξεις για τον εμβολιασμό ή τον επανεμβολιασμό ενός παιδιού;

Απόλυτες αντενδείξεις αποτελούν τα εξής:

Υψηλός πυρετός (>40.5° C) μετά από προηγούμενο εμβολιασμό.

Σοβαρή αλλεργική αντίδραση σε προηγούμενο εμβολιασμό.

Απώλεια συνείδησης ή σπασμοί σε προηγούμενο εμβολιασμό.

Σοβαρή αλλεργική αντίδραση σε προηγούμενο εμβολιασμό.

Έντονα παρατεταμένο κλάμα (διάρκειας πάνω από 3 ώρες) μετά από προηγούμενο εμβολιασμό.

Χρόνια νευρολογική πάθηση που βρίσκεται σε εξέλιξη.

2. Ποιές είναι οι συνήθεις παρενέργειες των εμβολίων;

Πυρετός

Εξάνθημα

Πόνος ή φλεγμονή στο σημείο του εμβολιασμού

Πολύ σπάνια σπασμοί, νευρολογικές ή αλλεργικές εκδηλώσεις

3. Το παιδί μου έχει βήχα και καταρροή μπορεί να κάνει τα εμβόλιά του;

Βεβαίως και μπορεί

4. Το παιδί μου έχει πυρετό μπορεί να κάνει τα εμβόλιά του;

Πυρετός μέχρι 38° C δεν αποτελεί αντένδειξη

5. Το παιδί μου παίρνει αντιβιοτικά μπορεί να εμβολιασθεί;

Η λήψη αντιβιοτικών δεν αποτελεί αντένδειξη

6. Το παιδί μου είναι αλλεργικό στο αυγό μπορεί να εμβολιασθεί;

Η αλλεργία γενικά δεν αποτελεί αντένδειξη για εμβολιασμό.

7. Πώς συντηρείται το εμβόλιο μέχρι να γίνει;

Τα εμβόλια πρέπει να φυλάσσονται στο ψυγείο σε θερμοκρασία 2-8°C.

Όχι όμως στην κατάψυξη.

8. Μία έγκυος γυναίκα μπορεί να εμβολιασθεί;

Ο εμβολιασμός κατά την κύηση δεν συνεπάγεται κίνδυνο για το έμβρυο. Γενικά όμως αποφεύγουμε εμβόλια που περιέχουν ζωντανούς μικροοργανισμούς πχ. πολιομυελίτιδας.

9. Αν παραληφθεί μια δόση εμβολίου θα πρέπει να γίνουν όλοι οι εμβολιασμοί από την αρχή;

Όχι, μπορεί να συνεχισθεί κανονικά ο εμβολιασμός

10. Μπορούν να γίνουν πολλά εμβόλια ταυτόχρονα;

Βεβαίως και μπορούν να γίνουν. Υπάρχουν σήμερα νεότερα εμβόλια εξαδύναμα αλλά και επταδύναμα για ταυτόχρονο εμβολιασμό κατά έξη ή επτά νοσημάτων. Τα εμβόλια αυτά είναι απόλυτα ασφαλή.

11. Σε ποιο σημείο γίνονται τα εμβόλια;

Σε βρέφη κάτω του έτους γίνονται ενδομυϊκά στην προσθιοπλάγια επιφάνεια του μηρού, ενώ σε μεγαλύτερα παιδιά γίνονται στον βραχίονα στην περιοχή του δελτοειδούς μυός.

12. Πώς μπορώ να περιορίσω τον φόβο και τον πόνο του παιδιού από τα εμβόλια;

Ο πόνος από τον εμβολιασμό είναι ελάχιστος. Μπορεί δε να μειωθεί εφ΄ όσον στο βρέφος χορηγηθεί πιπίλα στη διάρκεια της πράξης. Για το μεγαλύτερο παιδί η αγκαλιά του γονιού συνήθως αρκεί για να απαλύνει τον πόνο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να προηγηθεί του εμβολιασμού τοπική αναισθησία της περιοχής με ειδική αναισθητική αλοιφή ή ψεκασμός με ψυκτικό σπρέι. Γενικά πάντως, αυτό που υπερισχύει του πόνου είναι ο φόβος. Ο φόβος αυτός δυστυχώς, καλλιεργείται συχνά από τους γονείς, οι οποίοι πολλές φορές χρησιμοποιούν άστοχα τον ιατρό σαν «μπαμπούλα» που τους απειλεί με την βελόνα αν αυτά δεν καθίσουν φρόνιμα.

Τελειώνοντας το κεφάλαιο των εμβολιασμών, θα ήθελα να τονίσω πόσο μεγάλη σημασία έχουν οι επαναληπτικοί εμβολιασμοί στην διατήρηση της ανοσίας κατά των λοιμώξεων. Έτσι οι εμβολιασμοί δεν πρέπει να σταματούν στην παιδική ηλικία, αλλά να συνεχίζονται ανά τακτά διαστήματα στην εφηβική αλλά και στην ενήλικη ζωή. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το εμβόλιο του τετάνου, του κοκκύτη, και της διφθερίτιδος .Μόνο έτσι θα διατηρούμε εφ όρου ζωής υψηλά επίπεδα προστασίας κατά των λοιμώξεων.

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ε

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Φθινόπωρο. Τι σημαίνει για εσάς;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα