ΕΙΔΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Featured_shutterstock_66738874

Υγιεινή διατροφή χωρίς… ζάχαρη

Η κοινή ή αλλιώς επιτραπέζια ζάχαρη αποτελείται από τον δισακχαρίτη σακχαρόζη. Παράγεται από το ζαχαρότευτλο και με ειδική κατεργασία προκύπτει η μαύρη (ή καστανή) και η άσπρη ζάχαρη. Σε φυσική μορφή, η ζάχαρη απαντάται στα φρούτα, τα λαχανικά και το μέλι, ενώ αποτελεί και το κατ’ εξοχήν γλυκαντικό σε ανθρακούχα αναψυκτικά, παγωτά και άλλα γλυκίσματα.

Η ζάχαρη ανήκει στα λεγόμενα απλά σάκχαρα που με τη σειρά τους υπάγονται στην ευρύτερη κατηγορία των υδατανθράκων, που είναι ένα από τα τρία βασικά θρεπτικά συστατικά (τα άλλα δύο είναι οι πρωτεΐνες και τα λίπη), με κύριο βιολογικό ρόλο την παροχή ενέργειας στον οργανισμό, δίνοντας 4 θερμίδες ανά γραμμάριο υδατάνθρακα, χωρίς καμία περαιτέρω θρεπτική αξία. Το ποσοστό των υδατανθράκων στο καθημερινό διαιτολόγιο κυμαίνεται από 50-60% της συνολικής ενεργειακής πρόσληψης, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των απλών σακχάρων περιορίζεται καθημερινά στο 10% της προσλαμβανόμενης ενέργειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όταν η ζάχαρη λαμβάνεται με τη φυσική μορφή της (π.χ. σε φρούτα) βελτιώνει τη λειτουργία του οργανισμού, καθώς αποτελεί το βασικό καύσιμο όλων των κυττάρων για την εξοικονόμηση ενέργειας.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η πρόσληψη ζάχαρης από τα τυποποιημένα τρόφιμα, κυρίως στον δυτικό κόσμο, έχει αυξηθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα να θεωρείται, μαζί με το αλάτι, η πιο επικίνδυνη «άσπρη» ουσία της διατροφής, αφού έχει συνδεθεί με την εμφάνιση τερηδόνας, ουλίτιδας, σακχαρώδους διαβήτη, καρδιαγγειακών παθήσεων και παχυσαρκίας. Μάλιστα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) προτείνει τον περιορισμό των σακχάρων, γιατί παρατηρήσεις έδειξαν πως η μείωση της ζάχαρης έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του βάρους. Επιπλέον, αναφέρεται ότι η αυξημένη αναλογία απλών προς σύνθετων υδατανθράκων συσχετίζεται με την αύξηση του βάρους και των τριγλυκεριδίων, ειδικά σε ανθρώπους με μεταβολικό σύνδρομο.

Τέλος, σύμφωνα με γερμανούς ερευνητές, η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης μειώνει το προσδόκιμο επιβίωσης. Χαρακτηριστικά, σε μελέτη που ανακοινώθηκε στο περιοδικό Cell Metabolism βρέθηκε ότι, περιορίζοντας τη ζάχαρη, ενεργοποιείται στον οργανισμό μια διαδικασία που επεκτείνει τη διάρκεια ζωής μέχρι και 25%. Η απάντηση στα παραπάνω βρίσκεται στο γεγονός ότι τα άτομα που διέκοψαν την κατανάλωση ζάχαρης μείωσαν τα επίπεδα των ελεύθερων ριζών στο σώμα τους.   Συνεπώς, εκείνοι οι οποίοι κατανάλωναν πολλά γλυκά, προκειμένου να εξοικονομήσουν τα απαραίτητα ποσά γλυκόζης, στράφηκαν στην κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες, όπως η βιταμίνη C, οι οποίες εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες και δημιουργούν ασπίδα προστασίας στην καρδιά και στα αγγεία.

Αυτό έχει οδηγήσει πολλούς φορείς δημόσιας υγείας σε έκδοση συστάσεων για περιορισμό της ζάχαρης στη διατροφή, τονίζοντας κάθε φορά τις αρνητικές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία από την υπερκατανάλωσή της.

Γλυκαντικές ουσίες αντί για ζάχαρη…

Ολοένα και περισσότερα άτομα, αντιλαμβανόμενα τους κινδύνους της μεγάλης κατανάλωσης ζάχαρης, επιλέγουν τρόφιμα με γλυκαντικές ουσίες ή τις προσθέτουν στα ροφήματα και στα γλυκά, προκειμένου να έχουν τη γλυκιά γεύση χωρίς τις ανεπιθύμητες θερμίδες και ενέργειες. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι γλυκαντικές ουσίες είναι πολύ πιο γλυκές από τη ζάχαρη.

Έτσι, για να επιτευχθεί η ίδια γλυκιά γεύση σε ένα τρόφιμο, χρειάζεται πολύ λιγότερη ποσότητα γλυκαντικής ουσίας. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους τα τρόφιμα που περιέχουν τις ουσίες αυτές, αποδίδουν πολύ λιγότερες θερμίδες.

Οι γλυκαντικές ουσίες, όπως η σουκραλόζη, δεν μεταβολίζονται από τον οργανισμό και έτσι δεν αυξάνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Επομένως, μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους διαβητικούς και από άτομα που θέλουν να χάσουν βάρος ή να διατηρήσουν ένα ιδανικό βάρος. Η σουκραλόζη προκύπτει από τη ζάχαρη, είναι 600 φορές πιο γλυκιά από αυτήν και δεν αποδίδει θερμίδες. Λόγω της μεγάλης γλυκαντικής της ικανότητας, προστίθεται σε πολύ μικρές ποσότητες στα τρόφιμα. Είναι κατάλληλη για μεγάλη γκάμα συνταγών, αφού δεν χάνει τη γλυκαντική ιδιότητά της με το ψήσιμο ή το βράσιμο, καθώς και στον σχεδιασμό ακόμη μεγαλύτερης ποικιλίας προϊόντων.

Συμπερασματικά, συστήνεται περιορισμός της ζάχαρης στην καθημερινή διατροφή και σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου κρίνεται αναγκαίο, υποκατάσταση της φυσικής ζάχαρης με άλλες γλυκαντικές ουσίες (π.χ.σουκραλόζη), πάντα μέσα στα ασφαλή πλαίσια της ισορροπημένης διατροφής.

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ειδικό Αφιέρωμα

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Φθινόπωρο. Τι σημαίνει για εσάς;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα