ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟ ΣΑΣ
Featured_fb_post4

Το ανθρώπινο πεπτικό σύστημα περιέχει περίπου τετρακόσια είδη «φιλικών» βακτηρίων, τα οποία αποτελούν την εντερική χλωρίδα και ενισχύουν τη λειτουργία και την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος. Ωστόσο, ποικίλοι παράγοντες όπως η ηλικία, η διατροφή, το άγχος, η χρήση αντιβιοτικών, καθώς και η ύπαρξη ή όχι λοιμώξεων, μπορούν να επηρεάσουν δυσμενώς τη σύστασή της.

Τα προβιοτικά είναι ωφέλιμα για τον οργανισμό βακτήρια (ετυμολογικά: προ βίου = «υπέρ της ζωής»), παρόμοια με αυτά που φυσιολογικά «κατοικούν» στο σώμα μας. Συντελούν στην ισορροπία της εντερικής χλωρίδας, ενισχύουν τη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος και βοηθούν στη σωστή κινητικότητα του εντέρου. Επίσης, παίζουν σημαντικό ρόλο στη διάσπαση των πρωτεϊνών και των λιπών στο πεπτικό σύστημα κάτι που βοηθά στην πέψη και απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες προβιοτικών μικροοργανισμών, το γένος Bifidobacterium και το γένος Lactobacillus. Οι κατηγορίες αυτές έχουν πολλά υποείδη και καθένα από αυτά είναι υπεύθυνο για διαφορετική λειτουργία.

Πηγές προβιοτικών
Η καλύτερη πηγή προβιοτικών είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα ιδίως τα μη παστεριωμένα π.χ. πρόβειο παραδοσιακό γιαούρτι με πέτσα. Υπάρχουν επίσης σε άλλα τρόφιμα, όπως το κεφίρ και το ξινόγαλο.

Βοηθούν τα συμπληρώματα διατροφής;
Οι προβιοτικοί μικροοργανισμοί προκειμένου να έχουν επίδραση στην υγεία πρέπει να επιζήσουν κατά τη διαδικασία της πέψης και να περάσουν στο έντερο, όπου και θα ασκήσουν την πιθανή ευεργετική δράση τους. Για να υπάρχει μόνιμο όφελος από την πρόσληψη συμπληρωμάτων θα πρέπει να προσλαμβάνονται σε τακτική βάση, καθώς με τη διακοπή των συμπληρωμάτων αυτόματα μειώνεται ο αριθμός των βακτηρίων, αφού αποβάλλονται από τον οργανισμό μας. Επίσης, η φαρμακοτεχνική μορφή θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να εξασφαλίζεται η μέγιστη απορρόφηση, όπως για παράδειγμα με τη χρήση καψουλών DR caps (delayed release),οι οποίες εξασφαλίζουν την απελευθέρωση των προβιοτικών απευθείας στο έντερο.

Πώς δρουν τα προβιοτικά και ποια είναι τα οφέλη τους;

Τα προβιοτικά μπορεί να ασκούν ευεργετικές δράσεις με διάφορους τρόπους. Κάποια μπορεί να παράγουν αντιμικροβιακές ουσίες, κάποια ανταγωνίζονται τα παθογόνα βακτήρια του εντέρου για τα θρεπτικά συστατικά ή για θέσεις δέσμευσης στο τοίχωμα του εντέρου και άλλα ρυθμίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα του ξενιστή (δηλαδή, του οργανισμού μέσα στον οποίον ζουν και αναπτύσσονται).

Υπάρχουν μέχρι σήμερα ενδείξεις που εισηγούνται ότι τα προβιοτικά ίσως βοηθούν στις ακόλουθες παθολογικές καταστάσεις, φλεγμονές ή ασθένειες:

1) Δυσκοιλιότητα: Τα προβιοτικά αυξάνουν τον όγκο του περιεχομένου του εντέρου και την κινητικότητά του.  Ως αποτέλεσμα, αυξάνεται η συχνότητα των κενώσεων, βελτιώνεται η υφή των κοπράνων, ενώ συνήθως, ανακουφίζονται τα συμπτώματα όπως φούσκωμα, επίπονες κενώσεις, αίσθημα ατελούς κένωσης.

2)Xρήση αντιβιοτικών: Η συχνή χρήση αντιβιοτικών σκοτώνει τη μικροχλωρίδα του εντέρου, επιτρέποντας την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών. Η πρόσληψη προβιοτικών μπορεί να προλάβει ή και να αντιμετωπίσει την εξέλιξη αυτή.

3) Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ): Τα προβιοτικά ρυθμίζουν αποτελεσματικά τις εναλλαγές στην κινητικότητα του εντέρου (διάρροια ή/και δυσκοιλιότητα) που συνήθως χαρακτηρίζουν το ΣΕΕ, γνωστό και ως σπαστική κολίτιδα, μειώνουν  την ένταση του κοιλιακού άλγους και ανακουφίζουν από τα φουσκώματα και τον μετεωρισμό.

4) Διάρροια του ταξιδιώτη: Σύνηθες φαινόμενο για ανθρώπους που ταξιδεύουν από τις ανεπτυγμένες στις αναπτυσσόμενες χώρες, είναι να προσβληθούν από τη διάρροια του ταξιδιώτη, ασθένεια που εκδηλώνεται λόγω της κατανάλωσης μολυσμένης τροφής ή νερού. Η λήψη προβιοτικών μπορεί να αυξήσει τους πληθυσμούς των ωφέλιμων βακτηρίων στο έντερο που ανταγωνίζονται τα παθογόνα μικρόβια, εμποδίζοντας την ανάπτυξή τους.

5)Ουρολοιμώξεις: Η δράση των προβιοτικών έναντι των ουρολοιμώξεων στις γυναίκες εντοπίζεται στην αναστολή της ανάπτυξης παθογόνων μικροοργανισμών στον εντερικό σωλήνα που δυνητικά μπορεί, να μεταναστεύσουν στο ουροποιητικό, λόγω λανθασμένων πρακτικών υγιεινής. Η κατανάλωση προβιοτικών μπορεί ταυτόχρονα να προστατεύσει και  την εντερική μικροχλωρίδα, κατά τη λήψη αντιβιοτικών για την καταπολέμηση της ουρολοίμωξης. Η ενδοκολπική χρήση προβιοτικών μπορεί να ενισχύσει την αποκατάσταση της φυσιολογικής μικροχλωρίδας.

Άλλες ασθένειες για την αντιμετώπιση των οποίων έχουν φανεί ενθαρρυντικά αποτελέσματα από την κατανάλωση προβιοτικών είναι: η λοίμωξη από το Helicobacter pylori και το Clostridium difficile και η νόσος του Crohn.

Υπάρχουν αντενδείξεις και παρενέργειες από την χρήση των προβιοτικών ;

Τα προβιοτικά αντενδείκνυνται σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή, σε αυτούς που νοσηλεύονται στην εντατική ή έχουν ανεπάρκεια οργάνων, σε όσους τρέφονται με ορό καθώς επίσης και σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης μετά το χειρουργείο.  Επιπλέον, δεν συνίσταται η χορήγηση προβιοτικών σε υγιή βρέφη πριν από τον 6ο μήνα της ζωής λόγω της ανωριμότητας του πεπτικού τους συστήματος.

Η επιστημονική κοινότητα έχει εστιάσει τα τελευταία χρόνια στη χρήση των προβιοτικών, στο πλαίσιο της πρόληψης αλλά και της θεραπείας. Πρέπει να επισημάνουμε ότι τα ποικίλης μορφής προβιοτικά προϊόντα (τρόφιμα, συμπληρώματα ή φαρμακευτικά σκευάσματα) έχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους. Γνώμονας της επιλογής του καταλληλότερου προβιοτικού είναι, το είδος της πάθησης και η ιδανικότερη δοσολογία πρέπει να γίνεται με τη συμβουλή του επιστήμονα υγείας.

Κείμενο:Αντωνιάδου Μαρία, Φαρμακοποιός Φαρμακείου μέλους Advance, Θεοδώρα Καλύβα & Αντωνιάδου Μαρία Ο.Ε., Βύρωνας

Βιβλιογραφία

  1. Aloysius L D’Souza, Chakravarthi Rajkumar, Jonathan Cooke, Christopher J Bulpitt, Probiotics in prevention of antibiotic associated diarrhoea: meta­analysis. BMJ Vol 324 8 Jun 2002
  2. Johnston BC, Goldenberg JZ, Vandvik PO, Sun X, Guyatt GH. Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea. Cochrane Database Syst Rev. 2011 Nov 9;(11):CD004827. doi: 10.1002/14651858.CD004827.pub3.
  3. Ritchie ML, RomanukTN(2012) A Meta-Analysis of Probiotic Efficacy for Gastrointestinal Diseases. PLoS ONE 7(4): e34938. doi:10.1371/journal.pone.0034938
  4. Nourieh Hoveyda, Carl Heneghan1, Kamal R Mahtani1, Rafael Perera1,Nia Roberts and Paul Glasziou. A systematic review and meta-analysis: probiotics in the treatment of irritable bowel syndrome. BMC Gastroenterology 2009, 9:15 doi:10.1186/1471-230X-9-15 Feb 2009
  5. Ann E. Stapleton et al. Randomized, Placebo-controlled Phase 2 Trial of a Lactobacillus crispatus Probiotic Given Intravaginally for Prevention of Recurrent Urinary Tract Infection. Clin Infect Dis. doi: 10.1093/cid/cir183, April  2011.
  6. Amita Avadhani DNP, ACNP-BC, APN-C, Helen Miley PhD, ACNP, APN-C. Probiotics for prevention of antibiotic-associated diarrhea and Clostridium difficile-associated disease in hospitalized adults—A meta-analysis. Journal of the American Academy of Nurse Practitioners. Volume 23, Issue 6, pages 269–274, June 2011.

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Συμβουλές από το Φαρμακοποιό σας

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Φθινόπωρο. Τι σημαίνει για εσάς;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα