ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Featured_diatrofiki-diataraxi

Η διατροφική διαταραχή περιγράφεται ως μια «ακραία μορφή συμπεριφοράς για τον έλεγχο του σωματικού βάρους». Μια συμπεριφορά που συνήθως συνοδεύεται από υπερβολική ενασχόληση με το βάρος και την εξωτερική εικόνα κάποιου, σε βαθμό που επηρεάζει την ζωή και τη λειτουργία του ατόμου. Η αυτοπεποίθηση είναι πολύ χαμηλή σε κάποιον που πάσχει από διατροφική διαταραχή, σε σημείο να μπορεί να αισθάνεται ανάξιος άνθρωπος. Άνθρωποι με διατροφικές διαταραχές συχνά παραπονιούνται ότι αισθάνονται παχύσαρκοι, ακόμα και αν γνωρίζουν ότι αντικειμενικά δεν είναι.

Η υπερβολική ενασχόληση με το σχήμα και το βάρος του σώματος, όπως αναφέραμε παραπάνω, οδηγεί σε σκληρούς κανόνες που αφορούν το φαγητό, το τσιμπολόγημα σε βαθμό παχυσαρκίας, την εξουδετέρωση των θερμίδων με αυτοπροκαλλούμενους εμετούς, τα καθαρτικά, τη λιμοκτονία σε βαθμό αποσκελέτωσης του ατόμου, και πολλούς άλλους τρόπους μέσω των οποίων εκδηλώνεται η παθολογική σχέση με το φαγητό.

Η διατροφική διαταραχή γίνεται φανερή στην καθημερινότητα του ανθρώπου όταν υπάρχει:

  • υπερβολική ανησυχία για το φαγητό
  • εμμονή με την εξωτερική εμφάνιση
  • σύγκριση του εαυτού με άλλα άτομα ή εικόνες από περιοδικά συνοδευόμενη από ενοχή και ντροπή

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες διατροφικών διαταραχών. Η ανορεξία, η βουλιμία και η επεισοδιακή υπερφαγία.

Αυτό που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας είναι ότι οι διατροφικές διαταραχές δεν είναι όπως οι οργανικές ασθένειες. Δεν είναι κάτι που ή το έχεις ή δεν το έχεις. Οι περισσότεροι απο εμάς αγωνιούμε για την εμφάνισή μας και αρκετοί κάνουν ακραία πράγματα προκειμένου να ελέγξουν το βάρος τους. Η διατροφική διαταραχή δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα, απειθαρχία σε μια δίαιτα, τεμπελιά να προσέξει κανείς το βάρος του, ή, στην περίπτωση της ανορεξίας, μια ακραία αντίδραση για να είναι κανείς αδύνατος. Η διατροφική διαταραχή είναι στην πραγματικότητα ένα πολύπλευρο ψυχικό πρόβλημα με βαθύτερα και πολυπαραγοντικά αίτια.

Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν άνθρωποι με διατροφικές διαταραχές που δεν ανήκουν σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες, της ανορεξίας, της βουλιμίας, και της επεισοδιακής υπερφαγίας, έχουν μια κανονική ζωή, φυσιολογικές σχέσεις και δεν έχουν άλλα διαγνωσμένα συναισθηματικά προβλήματα.

Ποια είναι τα αίτια που δημιουργούν μια διατροφική διαταραχή;

Οι διατροφικές διαταραχές σχετίζονται με πολλούς παράγοντες. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι παράγοντες αυτοί είναι και υπεύθυνοι για την εμφάνισή τους. Αυτό που μπορούμε να πούμε με σχετική σιγουριά είναι ότι κάποια συγκεκριμένα γεγονότα μπορούν να δημιουργήσουν την προδιάθεση για να αναπτυχθεί η διατροφική διαταραχή.

Παρακάτω είναι μερικές από τις γνωστές αιτίες των διατροφικών διαταραχών:

  • Τα γονίδια
  • Οι γονείς με ιδιαίτερα διατροφικά θέματα
  • Τα πειράγματα για το βάρος, είτε στο σπίτι είτε στο σχολείο
  • Η κακοποίηση, αμέλεια ή εγκατάλειψη στην παιδική ηλικία
  • Το ψυχικό τραύμα ή η χαμένη παιδικότητα
  • Η πρώιμη εφηβεία (μόνο στα κορίτσια)
  • Η παχυσαρκία στην παιδική ηλικία
  • Οι οικογενειακές σχέσεις
  • Τα προβλήματα σεξουαλικής ταυτότητας
  • Το να υπάρχει φίλος με διατροφική διαταραχή
  • Η προσωπικότητα
  • Ο χαρακτήρας
  • Η κουλτούρα

Η παραπάνω λίστα μάς δείχνει ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη αιτία, οτιδήποτε μπορεί να κάνει το άτομο ευάλωτο και οτιδήποτε θα μπορούσε να το πυροδοτήσει. Από την άλλη πλευρά, πολλοί μπορούν να έχουν κάποιον από τους παράγοντες αυτούς στην ζωή τους, αλλά να μην αναπτύξουν ποτέ μια διατροφική διαταραχή.

Καθώς αναπτύσσεται η διατροφική διαταραχή, τα θετικά χαρακτηριστικά του ατόμου «θάβονται» βαθειά μέσα του. Η διαταραχή εμπλέκεται σε όλα τα κομμάτια της ζωής, όπως η εργασία, και οι σχέσεις. Αυτό τελικά οδηγεί σε ένα σχεδόν πνευματικό κενό που πρέπει να γεμίσει με φαγητό ή να λιμοκτονήσει για να νιώθει τ’ άτομο έστω και εικονικά οτι κερδίζει πίσω τον έλεγχο του εαυτού του ή της ζωής του.

Πώς θα καταλάβω αν έχω κάποια διατροφική διαταραχή;

Αν παρατηρείτε στη σχέση σας με το φαγητό κάτι από τα παρακάτω:

  • Τρώτε στα κρυφά, είτε συνεχώς ή κάποιες φορές.
  • Αισθάνεστε ότι οι διατροφικές σας συνήθειες δεν είναι φυσιολογικές.
  • Αισθάνεστε ενοχές γι’ αυτά που έχετε φάει ή ότι είστε κακός άνθρωπος.
  • Είστε σε μια συνεχόμενη προσπάθεια να χάσετε βάρος ή να μην πάρετε βάρος και, τελικά, αποτυχαίνετε.
  • Σκέφτεστε και αγχώνεστε συνεχώς για το φαγητό.
  • Αισθάνεστε εκτός ελέγχου με κάποια είδη ή οποιοδήποτε είδος φαγητού.

Είναι πιθανόν ότι υποφέρετε από κάποιου τύπο διατροφικής διαταραχής, όπως η επεισοδιακή υπερφαγία.

Εάν εκτός από τα παραπάνω έχετε:

  • Φυσιολογικό ή παραπάνω από το φυσιολογικό βάρος, αλλά χρησιμοποιείτε καθαρτικά, αυτοπροκαλλούμενο εμετό, νηστείες ως αυστηρή δίαιτα ή καταναγκαστική άσκηση, προκειμένου να αποβάλετε τις παραπάνω θερμίδες από την υπερφαγία που κάνατε, τότε το πιο πιθανό είναι ότι πάσχετε από κάποιο τύπο βουλιμίας.
  • Φυσιολογικό ή λιγότερο από το φυσιολογικό βάρος, αλλά αισθάνεστε παχύσαρκοι ή τρομοκρατημένοι στην ιδέα του να πάρετε βάρος, και φοβάστε να φάτε, προκαλείτε εμετό ή χρησιμοποιείτε καθαρτικά, νηστείες ως αυστηρή δίαιτα ή καταναγκαστική άσκηση μετά από φυσιολογικά γεύματα ή σνακ, τότε υποφέρετε από κάποιο τύπο ανορεξίας.

Πώς θα αντιμετωπίσω τη διατροφική διαταραχή;

Η πιο γνωστή, αλλά και βιβλιογραφικά πιο αποτελεσματική ψυχοθεραπευτική μέθοδος, που εφαρμόζεται από τους ειδικούς για την αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών, είναι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία.

Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία αφορά:

  • Τον τρόπο που σκέφτεται το άτομο για τον εαυτό του, τον κόσμο και τους άλλους ανθρώπους γύρω του και
  • πώς αυτά που κάνει επηρεάζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα.

Με την Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία το άτομο μπορεί να βοηθηθεί να διαχειρίζεται τον τρόπο που σκέφτεται (γνωσίες) και αυτά που κάνει (συμπεριφορές). Οι αλλαγές αυτές βοηθούν το άτομο να αισθάνεται καλύτερα (συναισθήματα).

Σε αντίθεση με άλλες θεραπευτικές μεθόδους, η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία εστιάζει στο «εδώ και τώρα», σε προβλήματα και δυσκολίες, παρά τις αιτίες ή τα συμπτώματα του παρελθόντος, ψάχνει να βρει τρόπους που θα βελτιώσουν την παρούσα κατάστασή του και ν’ αντιμετωπίσει τους παράγοντες που διαιωνίζουν τη λανθασμένη διατροφική συμπεριφορά που ταλαιπωρεί και ψυχικά τον άνθρωπο που είναι αντιμέτωπος με μια διατροφική διαταραχή.

Ο στόχος της θεραπείας μιας διατροφικής διαταραχής έχει να κάνει με την επανάκτηση των θετικών χαρακτηριστικών κάποιου που έχουν, όμως, όπως προαναφέρθηκε «θαφτεί» μέσα του. Αυτό αφορά ολιστική θεραπεία του ατόμου, διατροφικά, συναισθηματικά και ψυχικά. Κάποιος που επανέρχεται από μια διατροφική διαταραχή είναι ικανός να ηρεμεί τον εαυτό του κατάλληλα, ν’ αντιμετωπίζει τα συναισθήματά του, κάνοντας σωστή χρήση του φαγητού, να λύνει τα προβλήματά του πιο αποτελεσματικά και να έχει αυτοπεποίθηση που δεν είναι εξαρτημένη από ένα τέλειο σώμα.

Μια διαδρομή μέσα από τα μάτια του ανθρώπου με διατροφική διαταραχή: από το πρόβλημα στη θεραπευτική αντιμετώπιση...

«...Στο μυαλό μου ήταν μόνο ένα πρόβλημα, τα κιλά μου... στο μυαλό μου ήταν μόνο μια σκέψη, τι θα είναι το επόμενο πράγμα που θα φάω... Δεν μπορούσα να σταματήσω τα χέρια, είχα γίνει 140 κιλά... Ήμουν ένα αίσθημα θλίψης, μοναξιάς και θυμού που περιφερόταν στην καθημερινότητά του, χωρίς να είναι παρόν. Έτσι όριζα τον εαυτό μου. Ήμουν καχύποπτος, απόμακρος από τους ανθρώπους, με κάνανε μ’ ένα απλό βλέμμα, να νιώθω το χειρότερο πλάσμα υπήρχε στον κόσμο. Συντροφιά μου ήταν η τηλεόραση, στην καλύτερη περίπτωση ο υπολογιστής. Ο καναπές ήταν η μόνιμη θέση απ’ όπου κοίταγα έξω από το παράθυρο η ζωή να συνεχίζεται για όλους και εγώ να μένω ένας απλός παρατηρητής, φυλακισμένος στο ίδιο μου το σώμα...»

«... αντιμετωπίζοντας την βουλιμία ήταν σαν να έσπαγα τις αλυσίδες που με κράταγαν μακριά απο τη ζωή. Νιώθω σαν να γνωρίζω τον εαυτό μου για πρώτη φορά, όλα όσα στη ζωή μού φαινόντουσαν μια τεράστια απειλή, τώρα μου φαίνονται μια πρόκληση να τα κατακτήσω, μια πρόσκληση να ζήσω τη ζωή μου!»

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Υγιεινή Διατροφή

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Το καλοκαίρι είναι ΕΔΩ! Εσείς πως το περάσετε;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα