ΠΡΟΣΩΠΟ

Τι είναι η ξηροφθαλμία;

Ξηροφθαλμία ονομάζεται η ποσοτική ή και ποιοτική ανεπάρκεια της δακρυϊκής στιβάδας. Φυσιολογικά ο οφθαλμός λιπαίνεται συνεχώς με δάκρυα. Η αργή αλλά σταθερή παραγωγή δακρύων είναι αυτή που εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις καλής λειτουργίας του οφθαλμού, την άνεση αλλά και την προστασία του ματιού από αλλεργιογόνα και μικροοργανισμούς. Παράλληλα, η φύση έχει προνοήσει την ύπαρξη μηχανισμού αντιδραστικής υπερπαραγωγής δακρύων σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως συναισθηματική φόρτιση ή εξωτερικά αίτια, π.χ. εισαγωγή ξένου σώματος. Τότε «δακρύζουμε», δηλαδή αντανακλαστικά προκαλείται η αποδέσμευση μεγάλης ποσότητας δακρύων από τον δακρυϊκό αδένα, τα οποία πλημμυρίζουν το αποχετευτικό σύστημα. Αυτό το «δάκρυσμα» μπορεί, όμως, να οφείλεται σε ξηροφθαλμία εάν η βασική παραγωγή δακρύων είναι υπολειμματική.

Πού οφείλεται η ξηροφθαλμία;

Το σύνδρομο του ξηρού οφθαλμού είναι σύνηθες στον σύγχρονο κόσμο. Η στατιστική αναφέρει πως μία στις τέσσερις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση έχει σοβαρά συμπτώματα ξηροφθαλμίας, όμως η διάγνωση γίνεται πλέον συχνά και στα δυο φύλα, ανεξαρτήτως ηλικίας. Επιπλέον, ο σύγχρονος τρόπος διαβίωσης (καθιστική ζωή, συχνή και πολύωρη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών) και οι κλιματολογικές συνθήκες με την έξαρση αλλεργιών επιτείνουν το πρόβλημα.

Υπεύθυνη για την πρόκληση ξηροφθαλμίας θεωρείται επίσης η λήψη πολλών κοινών φαρμακευτικών σκευασμάτων, π.χ. διουρητικών, β - αναστολέων, αντισταμινικών, χαπιών ύπνου, αναλγητικών, κ.λπ., ενώ σημαντικός είναι και ο συσχετισμός με συστηματικά νοσήματα, όπως ατοπική δερματίτιδα, ξηροδερμία, δυσλειτουργίες του θυρεοειδούς και αρθρίτιδες.

Όλο και συχνότερα οι οφθαλμίατροι συμφωνούν ότι κοινός παρανομαστής στην κατανόηση της παθοφυσιολογίας του δύσκολου και αινιγματικού αυτού προβλήματος είναι η φλεγμονή, που παρέχει και καινούργια προοπτική θεραπείας.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας;

  • Αίσθημα καύσου ή ξένου σώματος
  • Κνησμό
  • Δακρύρροια
  • Συλλογή τσίμπλας ή βλέννης γύρω από τα μάτια
  • Ερεθισμό και ερυθρότητα
  • Κούραση των ματιών
  • Δυσανεξία στη χρήση φακών επαφής

Πώς γίνεται η διάγνωση της ξηροφθαλμίας;

Ο οφθαλμίατρος έχει στη διάθεσή του συγκεκριμένες δοκιμασίες που καταμετρούν την παραγωγή των δακρύων και την κανονικότητα της διαβροχής της οφθαλμικής επιφάνειας με χρωματικούς δείκτες. Ακόμα πιο σημαντική είναι η κλινική βιομικροσκόπηση για έλεγχο των επιφανειακών αλλοιώσεων της οφθαλμικής επιφάνειας, οι οποίες μπορεί να οφείλονται σε ξηροφθαλμία. Ανάλογα με τα συγκεκριμένα ευρήματα, ο οφθαλμίατρος μπορεί να αποφασίσει την κατάλληλη φαρμακευτική παρέμβαση.

Ποιες είναι οι βασικές αρχές θεραπευτικής παρέμβασης;

Η θεραπευτική προσέγγιση είναι ανάλογη της αιτίας που προκαλεί την ξηροφθαλμία. Για παράδειγμα, εάν η θέση των βλεφάρων, ο κακός κλιματισμός ή οι κακές συνήθειες χρήσης του ηλεκτρονικού υπολογιστή επιτείνουν την αφυδάτωση της οφθαλμικής επιφάνειας, η θεραπευτική παρέμβαση πρέπει να είναι στοχευμένη: περιορισμός της εξάτμισης με αύξηση της υγρασίας στο σπίτι ή τον χώρο εργασίας (μπωλ πάνω στο καλοριφέρ), συχνός βλεφαρισμός, ενυδάτωση με άφθονο νερό και αποφυγή του ενεργητικού και κυρίως του παθητικού καπνίσματος.

Η συχνότερη θεραπευτική παρέμβαση της ξηροφθαλμίας γίνεται βέβαια με τη χρήση των τεχνητών δακρύων. Τα σκευάσματα αυτά είναι ισότονα ή ελαφρώς υπότονα διαλύματα με ρύθμιση του ιξώδους και προσθήκη ιχνοστοιχείων ανάλογα με τον κατασκευαστή τους. Λόγω της συχνότητας του προβλήματος, τα τεχνητά δάκρυα αποτελούν πλέον σημαντικό μέρος ολόκληρης της βιομηχανίας κολλυρίων, αφού η συστηματική λίπανση της οφθαλμικής επιφάνειας είναι απαραίτητη όχι μόνο για τη διατήρηση της καλής υγείας των ματιών, αλλά και την ίαση όλων των επιφανειακών ασυνεχειών. Τα τεχνητά δάκρυα διατίθενται σε μορφή σταγόνας - κολλυρίου, γέλης, αλοιφής και σε σπρέι.

Σε ό,τι αφορά στα τεχνητά δάκρυα, θα μπορούσαμε να κάνουμε τις εξής γενικές παρατηρήσεις:

  1. Όταν η χρήση ξεπερνά τις 4 φορές την ημέρα, προτιμούμε γενικά τους περιέκτες μίας χρήσης γιατί τα ξηροφθαλμικά μάτια είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε όλα τα συντηρητικά πρόσθετα.
  2. Σε ξηροφθαλμίες με σχετικά φυσιολογικά βιομικροσκοπικά ευρήματα, προτιμούμε τα «απλά» κολλύρια που δε θολώνουν την όραση και επιτρέπουν τη χρήση τους και στη δουλειά. Αντίθετα, οι οφθαλμικές «γέλες» ενισχύουν καλύτερα τη δακρυϊκή στοιβάδα, αλλά σε φυσιολογικές οφθαλμικές επιφάνειες μειώνουν για λίγο την οπτική οξύτητα.
  3. Σε περιπτώσεις πρωινής συμπτωματολογίας, συνήθως πλεονεκτεί η χρήση οφθαλμικής γέλης.
  4. Η αίσθηση στον ίδιο ασθενή από την χρήση παρόμοιων σκευασμάτων διαφόρων εταιρειών είναι συχνά διαφορετική. Συχνά χρειάζεται να δοκιμάσει ο ασθενής περισσότερα του ενός σκευάσματα προκειμένου να έχει το καλύτερο δυνατό κλινικό αποτέλεσμα.
  5. Εναλλακτικός τρόπος θεραπευτικής προσέγγισης είναι ο εγκλωβισμός των παραγόμενων δακρύων στην οφθαλμική επιφάνεια με το προσωρινό ή μόνιμο κλείσιμο των δακρυικών σωληναρίων, τα οποία παροχετεύουν τα δάκρυα μέσα στη μύτη. Η μέθοδος αυτή πλεονεκτεί μόνο όταν το οφθαλμικό δάκρυ και η οφθαλμική επιφάνεια δεν έχουν φλεγμονώδη στοιχεία. Τα πώματα των δακρυικών σημείων μπαίνουν και χωρίς επέμβαση κατά τη διάρκεια μιας απλής οφθαλμολογικής εξέτασης. Η χρήση αντιφλεγμονώδους αγωγής (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, κυκλοσπορίνη, νέας γενιάς στεροειδή κολλύρια) με κατάλληλη αγωγή των βλεφάρων (αντιβιοτικά και καθαρισμός βλεφαρίδων) είναι σε ορισμένες περιπτώσεις και για περιορισμένο χρόνο η πιο ενδεδειγμένη προσέγγιση.

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Πρόσωπο

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Φθινόπωρο. Τι σημαίνει για εσάς;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα