ΔΙΑΒΗΤΗΣ

Η υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα άτομα με ΣΔ, καθώς συμβάλλει στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, στην αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας, στη μείωση του κινδύνου για επιπλοκές και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής (σωματική και ψυχική ευεξία, ενίσχυση ανοσοποιητικού συστήματος, αντιοξειδωτική προστασία κ.α. Η διατροφική παρέμβαση αποβλέπει σε:

  • Βελτίωση κλινικών παραμέτρων: σάκχαρο, λιπίδια, αρτηριακή πίεση και σωματικό βάρος
  • Αλλαγές στον τρόπος ζωής: υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής και ένταξη κάποιας μορφής συστηματικής δραστηριότητας στην καθημερινή ζωή
  • Εξατομίκευση της διατροφικής αγωγής ανάλογα με τις απαιτήσεις και ανάγκες του ασθενούς
  • Ενσωμάτωση της διατροφής και της φαρμακευτικής αγωγής στον καθημερινό τρόπο ζωής

Γενικές οδηγίες

Να κάνετε μικρά και συχνά γεύματα: Το καθημερινό διαιτολόγιο περιλαμβάνει 5-6 γεύματα (3 κύρια γεύματα και 2-3 ενδιάμεσα σνακ).

Προσέξτε τους υδατάνθρακες: Οι υδατάνθρακες είναι απαραίτητοι στη καθημερινή διατροφή, ωστόσο δεν μπορούν να καταναλώνονται αλόγιστα από τα άτομα με ΣΔ γιατί ανεβάζουν αμέσως τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Έτσι η κατανάλωσή τους θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τη φαρμακευτική αγωγή που ακολουθούν. Ο διαβητικός ασθενής θα πρέπει να μάθει να διακρίνει τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες και να τους υπολογίζει. Ένας εύκολος τρόπος υπολογισμού είναι με τα ισοδύναμα (βλ. παρακάτω). Κάθε κύριο γεύμα θα πρέπει να περιλαμβάνει μέχρι 2 ισοδύναμα υδατανθράκων ενώ σε ενδιάμεσο σνακ μπορεί να περιέχει μέχρι 1 ισοδύναμο. Εντούτοις, η πρόταση αυτή είναι απλά μια γενική οδηγία που αφορά άτομα με διαβήτη που δεν κάνουν ινσουλίνη ή δεν ακολουθούν κάποια άλλη εντατική φαρμακευτική αγωγή και που απλά προσπαθούν να ρυθμίσουν το σάκχαρό τους. Δεν πρέπει να ακολουθείται από όλους χωρίς την προηγούμενη καθοδήγηση και συμβουλή ειδικού κλινικού διαιτολόγου, ο οποίος θα διαμορφώσει εξατομικευμένο διαιτολόγιο. Οι υδατάνθρακες βρίσκονται σε τρόφιμα όπως: ψωμί, δημητριακά, φρυγανιές, παξιμάδια, ζύμη, ζυμαρικά, ρύζι, πατάτα, όσπρια, φρούτα και χυμοί φρούτων, ζάχαρη, μέλι, μαρμελάδα, γάλα, γιαούρτι 2% κ α.

Υπολογίστε τα ισοδύναμα των υδατανθράκων:

1 ισοδύναμο υδατανθράκων ισούται με:

  • 1 μέτριο φρούτο
  • ½ φλ χυμό
  • ½ φλ κομπόστα
  • 1 φέτα ψωμί (30γρ)
  • ½ φλ δημητριακά ή ζυμαρικά ή όσπρια
  • 1/3 φλ ρύζι
  • 2 φρυγανιές
  • 1 μικρή πατάτα (100γρ)
  • 1 ποτήρι γάλα 1,5% με ½ φρυγανιά
  • 1 κεσεδάκι γιαούρτι 2% με ½ φρυγανιά
  • 4 κρακεράκια
  • 2 μικρά μπισκότα
  • 15 πατατάκια
  • 1 μικρό κομμάτι κέικ (5 εκ)
  • 1 κ. σούπας μέλι ή μαρμελάδα κ.α.

Κατανομή των υδατανθράκων μέσα στην ημέρα: Να αποφεύγετε την πρόσληψη πολλών υδατανθράκων μαζί σε ένα γεύμα διότι προκαλείται ταχεία αύξηση της γλυκόζης στο αίμα.

Ποικιλία τροφίμων από όλες τις ομάδες σε κάθε γεύμα: η ποικιλία στην κατανάλωση από όλες τις ομάδες τροφίμων (ομάδα δημητριακών, κρέατος, λίπους, λαχανικών, γαλακτοκομικών και φρούτων) εξασφαλίζει την πρόσληψη όλων των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, βιταμινών και μετάλλων.

Να αποφεύγετε τα τρόφιμα για διαβητικούς γιατί αν και δεν περιέχουν ζάχαρη, είναι πλούσια σε φρουκτόζη και λιπαρά και ενδέχεται να προκαλέσουν αύξηση των λιπιδίων στο αίμα (να προτιμάτε τη φρουκτόζη που βρίσκεται φυσικά, μόνο στα φρούτα).

Να αποφεύγετε τους απλούς υδατάνθρακες που προκαλούν ταχεία αύξηση της γλυκόζης στο αίμα όπως:

  • Επιτραπέζια ζάχαρη (λευκή ή μαύρη), φρουκτόζη, μέλι, μαρμελάδα
  • Γλυκά, κέικ, κρουασάν, μπισκότα, παγωτά και αναψυκτικά με ζάχαρη
  • Χυμοί φρούτων και αποξηραμένα φρούτα
  • Ροφήματα με ζάχαρη (π.χ. μιλκ σέικ, σοκολάτα)
  • Αλκοολούχα ποτά (κυρίως τα πιο γλυκά)
  • Δημητριακά με ζάχαρη, μέλι ή σοκολάτα και οι μπάρες δημητριακών
  • Άσπρο ψωμί, αποφλοιωμένο ρύζι και άσπρα ζυμαρικά
  • Καλαμπόκι, αρακάς, πατάτα, κολοκύθα, γλυκοπατάτα
  • Κρακεράκια, τορτίγιες, πίτες, ποπ κορν

Ωστόσο, σύμφωνα με τις τελευταίες επίσημες συστάσεις η ζάχαρη και άλλοι απλοί υδατάνθρακες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πηγή υδατανθράκων αλλά θα πρέπει να καλυφθεί επαρκώς με υπογλυκαιμικά φάρμακα ή ινσουλίνη και με την καθοδήγηση γιατρού και ειδικού κλινικού διαιτολόγου.

Να προτιμάτε τους σύνθετους υδατάνθρακες σε μικρή ποσότητα που είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες και δεν προκαλούν ταχεία αύξηση της γλυκόζης:

  • Δημητριακά ολικής αλέσεως, νιφάδες βρώμης ή μούσλι χωρίς επιπλέον ζάχαρη
  • Μαύρο ψωμί (σικάλεως, ολικής αλέσεως, πολύσπορο κλπ)
  • Μαύρο (μη αποφλοιωμένο) ρύζι και ζυμαρικά
  • Φρούτα (τα πιο άγουρα) και λαχανικά
  • Όσπρια

Να προτιμάτε τη χρήση ελαιόλαδου ως κύριο έλαιο στη διατροφή σας και αποφύγετε τα φυτικά λίπη, το βούτυρο, τις μαργαρίνες και τα σπορέλαια στο μαγείρεμα και τη σαλάτα.

Επιλέγετε τρόφιμα πλούσια σε μονοακόρεστα, απαραίτητα λιπαρά οξέα και ω-3 όπως:

  • Ελαιόλαδο
  • Ανάλατοι και ωμοί (ή άψητοι) ξηροί καρποί (καρύδια, αμύγδαλα, ηλιόσποροι, πασατέμποι)
  • Λιπαρά ψάρια (σαρδέλα, σκουμπρί, σολομός, ρέγκα, γαύρος, μαρίδα, αντσούγια)
  • Θαλασσινά (μαλάκια και οστρακοειδή)
  • Αβοκάντο

Επιλέγετε τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες όπως:

  • Φρούτα & Λαχανικά
  • Δημητριακά ολικής αλέσεως
  • Μαύρο ψωμί
  • Όσπρια & Λαδερά

Προτιμάτε τα βραστά και ψητά φαγητά και αποφύγετε τελείως τα τηγανιτά φαγητά.

Περιορίστε όσο γίνετε περισσότερο το αλάτι και αντικαταστήστε το με μυρωδικά, λεμόνι, μπαχαρικά, ξύδι κ.α.

Αποφύγετε κρυφές πηγές αλατιού όπως κονσέρβες, αλλαντικά, παστά, ελιές, τουρσιά, αλατισμένους ξηρούς καρπούς, αλμυρά σνακ, πατατάκια, πίτες, σφολιάτες, επεξεργασμένα τρόφιμα κ.α.

Προτιμάτε τις κόκκινες σάλτσες και αποφύγετε τελείως άσπρες σάλτσες με μαγιονέζα, κρέμα γάλακτος κ.α.

Μειώστε το σωματικό σας βάρος αν έχετε περιττά κιλά.

Εκπαιδευτείτε με τη βοήθεια ειδικού διαιτολόγου στο να υπολογίζετε τα ισοδύναμα υδατανθράκων και στην ενσωμάτωσή τους στο καθημερινό διαιτολόγιο ανάλογα με τη φαρμακευτική σας αγωγή (αντιδιαβητικά δισκία ή ινσουλίνη).

Εντάξτε στην καθημερινότητα σας μια ευχάριστη για σας δραστηριότητα: π.χ. κολύμπι, περπάτημα, διάδρομο, τένις, χορό κ.α. για 3-4 φορές / εβδομάδα επί 40-45 λεπτά.

Σε περίπτωση συστηματικής άσκησης (π.χ. αθλητισμό, γυμναστήριο, τρέξιμο) και εφόσον λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή (δισκία ή ινσουλίνη) θα πρέπει να ακολουθείτε οδηγίες από τον γιατρό σας για τη λήψη υδατανθράκων πριν και κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Διαβήτης

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Φθινόπωρο. Τι σημαίνει για εσάς;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα