ΚΑΡΔΙΑ
Featured_shutterstock_197879027

Η κολπική μαρμαρυγή είναι η πιο συχνή αρρυθμία της καρδιάς παγκοσμίως. Η συνολική συχνότητά της στο γενικό πληθυσμό κυμαίνεται από 1-2%. Υπολογίζεται ότι περίπου 150.000 Έλληνες έχουν εμφανίσει σε κάποια στιγμή της ζωής τους επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής. Η συχνότητά εμφάνισής της αυξάνεται όσο αυξάνεται η ηλικία.

Σε ηλικίες κάτω των 50 ετών η συχνότητα είναι <0,5%  αλλά μπορεί να αγγίξει και το 13% σε ασθενείς άνω των 65ετών. Οι άντρες προσβάλλονται συχνότερα από τις γυναίκες.

Είδη Κολπικής Μαρμαρυγής

Με βάση τη διάρκεια, τη συχνότητα εμφάνισης και τον τρόπο τερματισμού των αρρυθμικών επεισοδίων διακρίνονται τα παρακάτω κλινικά σύνδρομα κολπικής μαρμαρυγής:

  1. Οξεία κολπική μαρμαρυγή.
  2. Παροξυσμική (μη εμμένουσα) κολπική μαρμαρυγή. Χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζοντα επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής, τα οποία αποδράμουν αυτόματα, συνήθως μέσα σε 48 ώρες  ή διαρκούν μέχρι και 7 ημέρες.
  3. Εμμένουσα κολπική μαρμαρυγή. Διαρκεί περισσότερο από 7 ημέρες ή απαιτείται φαρμακευτική ή ηλεκτρική ανάταξη για τη διακοπή της. Αντιστοιχεί στο 25% των περιπτώσεων κολπικής μαρμαρυγής και η επίπτωση της εξέλιξης σε χρόνια κολπική μαρμαρυγή ανέρχεται σε 12% /διετία.
  4. Χρόνια κολπική μαρμαρυγή. Παρουσία κολπικής μαρμαρυγής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιτευχθεί  αποκατάσταση του φυσιολογικού φλεβοκομβικού ρυθμού (θεραπεύσιμη), ενώ σε άλλες περιπτώσεις τούτο είναι αδύνατο (μόνιμη).

Παράγοντες κινδύνου:

Καρδιακά αίτια που έχουν συσχετισθεί με κολπική μαρμαρυγή είναι:

Υπέρταση, στεφανιαία νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, βαλβιδοπάθειες, μυοκαρδιοπάθειες, οι νόσοι του συστήματος αγωγής.

Μη καρδιακά αίτια που έχουν συσχετισθεί με κολπική μαρμαρυγή είναι:

Στρες,  κατανάλωση καφεΐνης, αλκοολούχων ποτών αλλά και ναρκωτικών ουσιών, Έλλειψη άσκησης, Υπνική άπνοια, Διαταραχές του θυρεοειδούς, Οι νόσοι πνευμόνων, Σακχαρώδης διαβήτης, Μεταβολικό σύνδρομο, Ιδιοπαθή αίτια.

Μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου:

Οικογενειακό ιστορικό, Προχωρημένη ηλικία, Συγγενείς καρδιακές διαταραχές.

Συμπτώματα κολπικής μαρμαρυγής

Ένα «φτερούγισμα» στο  στήθος αποτελεί το πιο συχνό σύμπτωμα. Κολπική μαρμαρυγή μπορεί να έχουν ορισμένοι άνθρωποι και να μην αισθάνονται τίποτε. Στους ασθενείς πού εμφανίζουν συμπτώματα το συνηθέστερο είναι ένα φτερούγισμα στο στήθος.  Όταν η κολπική μαρμαρυγή έχει σαν αποτέλεσμα μεγάλη καρδιακή συχνότητα δηλαδή πολύ ανεβασμένους σφυγμούς, ιδίως στις περιπτώσεις εκείνες πού ο ασθενής έχει  κάποιο  οργανικό πρόβλημα καρδιάς, μπορεί να εκδηλωθεί με δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ζάλη και γενική αδιαθεσία. Αυτά τα συμπτώματα παρατηρούνται περισσότερο σε  ηλικιωμένους και καρδιοπαθείς.

Πότε επιβάλλεται κάποιος να επισκεφτεί γιατρό;

Κάθε άτομο που παρουσιάζει τα παραπάνω συμπτώματα ή ανακαλύπτει τυχαία την αρρυθμία αυτή μετρώντας την αρτηριακή του πίεση και διαπιστώνοντας μη ρυθμικούς σφυγμούς, θα πρέπει να υποβάλλεται σε καρδιολογικό έλεγχο. Ο γιατρός σας θα πραγματοποιήσει λεπτομερή φυσική εξέταση και θα σας ερωτήσει σχετικά με τα συμπτώματά σας και το ιατρικό ιστορικό σας. Η διάγνωση και η εκτίμηση της βαρύτητας της κολπικής μαρμαρυγής αποτελεί πρόκληση. Ο γιατρός σας μπορεί να χρησιμοποιήσει μία ή περισσότερες από τις παρακάτω εξετάσεις (δοκιμασίες) προκειμένου να προσδιορίσει εάν έχετε κολπική μαρμαρυγή:

  • Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)
  • Ηχοκαρδιογραφία (Ηχοκαρδιογράφημα)
  • Συσκευή Παρακολούθησης Holter
  • Γενικές αιματολογικές εξετάσεις  μεταξύ των οποίων θα πρέπει να περιλαμβάνονται εξετάσεις για τον θυρεοειδή (έλεγχος θυρεοειδικών ορμονών)  αλλά και για τον έλεγχοηλεκτρολυτών(Κ,Νa).

Σε περιπτώσεις που ο ασθενής έχει αυξημένες πιθανότητες να πάσχει, όπως στην περίπτωση ασθενούς που έχει στεφανιαία νόσο, θα πρέπει να γίνονται επίσης λειτουργικές δοκιμασίες για ανάδειξή της, π.χ. δοκιμασία κοπώσεως, σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου κ.ά.

Ποιες είναι οι επιπλοκές

Επειδή η καρδιά δε δουλεύει με συγχρονισμένο τρόπο, δημιουργείται το κατάλληλο υπόστρωμα για να δημιουργηθούν θρόμβοι στις κοιλότητες της καρδιάς (και ιδιαίτερα στον αριστερό κόλπο) που κάποια στιγμή μπορεί να αποσπαστούν και να μπουν στη γενική κυκλοφορία προκαλώντας εμβολικό επεισόδιο είτε στον εγκέφαλο, οπότε έχουμε αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, είτε σε κάποια αρτηρία περιφερικότερα (για παράδειγμα στο κάτω άκρο) οπότε προκαλούν οξεία απόφραξη αρτηρίας του κάτω άκρου, στο έντερο κλπ.
Περίπου 3.000 εμβολικά εγκεφαλικά επεισόδια ετησίως αποδίδονται στην κολπική μαρμαρυγή και το 1/3 των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή θα εμφανίσει εμβολές των περιφερικών αρτηριών. Η πιθανότητα εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου είναι 5πλάσια, ειδικά σε άτομα με οργανική καρδιοπάθεια. Οι νοσηλείες είναι πιο συχνές σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή και επηρεάζουν την ποιότητα ζωής αυτών των ασθενών. Ο επηρεασμός στην καρδιά ποικίλει από κανένα επηρεασμό μέχρι ταχυμυοπάθεια που μπορεί να οδηγήσει σε οξεία καρδιακή ανεπάρκεια.

Θεραπεία της κολπικής μαρμαρυγής

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής περιλαμβάνει:

  1. Αποτροπή σχηματισμού θρόμβων στο αίμα, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο.
  2. Έλεγχο της καρδιακής συχνότητας. Με την προσέγγιση αυτή, ο ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός συνεχίζεται, αλλά το άτομο νιώθει καλύτερα και έχει λιγότερα συμπτώματα.
  3. Επαναφορά της καρδιάς σε κανονικό ρυθμό. Αυτό ονομάζεται έλεγχος του ρυθμού. Ο έλεγχος του ρυθμού επιτρέπει στον κόλπο και την κοιλία να συνεργαστούν και πάλι για την άντληση αποτελεσματικά αίματος στο σώμα.
  4. Αντιμετώπιση οποιασδήποτε υποκείμενης διαταραχής που προκαλεί ή αυξάνει το κίνδυνο για κολπική μαρμαρυγή όπως για παράδειγμα, ο υπερθυρεοειδισμός, η αρτηριακή υπέρταση.

Α. Φαρμακολογική θεραπεία

Εάν έχετε κολπική μαρμαρυγή, μπορεί να χρειαστεί να λαμβάνετε ένα ή περισσότερα φάρμακα για την υπόλοιπη ζωή σας, όπως:

Φάρμακα για τον έλεγχο του καρδιακού ρυθμού (αντιαρρυθμικά), που βοηθούν στη διατήρηση φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού

Φάρμακα για τον έλεγχο της καρδιακής συχνότητας, που επιβραδύνουν την ταχεία καρδιακή συχνότητα και αποτρέπουν την εξασθένηση του μυοκαρδίου.

Αντιπηκτικά φάρμακα, που προλαμβάνουν τον σχηματισμό θρόμβων και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου. Για τους ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν αντιπηκτικά λόγω προηγούμενης σοβαρής αιμορραγίας ή λόγω αντενδείξεων η επεμβατική καρδιολογία έχει να προσφέρει μία νέα αντιμετώπιση. Δια μέσου καθετήρα τοποθετούμε μια ειδική συσκευή στον αριστερό κόλπο της καρδιάς στο σημείο εκείνο όπου σχηματίζονται οι θρόμβοι (στο ωτίο του αριστερού κόλπου), αποκλείοντάς το από την κυκλοφορία και ελαχιστοποιώντας έτσι τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Η τεχνική λέγεται διαδερμικός αποκλεισμός του ωτίου του αριστερού κόλπου.

Βέβαια οι άνθρωποι ανταποκρίνονται διαφορετικά στα φάρμακα. Μπορεί να χρειαστεί να δοκιμάσετε περισσότερα από ένα φάρμακα προκειμένου να ταυτοποιηθεί το φάρμακο που είναι αποτελεσματικότερο για την περίπτωσή σας και έχει τις λιγότερες παρενέργειες.

Β. Καρδιομετατροπή (Καρδιοανάταξη)

Ακόμη και αν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, μπορεί να εμφανίζετε επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής κατά περιόδους. Ο γιατρός σας μπορεί να σας υποδείξει την καρδιοανάταξη ως μία θεραπευτική επιλογή. Η καρδιοανάταξη είναι μία διαδικασία κατά την οποία χορηγείται ηλεκτρικό ρεύμα, ή ηλεκτροσόκ στο μυοκάρδιο για την αποκατάσταση του καρδιακού ρυθμού.

Ακούγεται τρομακτικό, αλλά είναι στην πραγματικότητα μία απλή διαδικασία που διαρκεί λίγες ώρες. Θα σας χορηγηθεί μικρή ποσότητα κατασταλτικού φαρμάκου μέσω ενδοφλέβιας γραμμής.

Θα τοποθετηθούν μεγάλα ηλεκτρόδια στο στήθος σας. Το ηλεκτρικό ρεύμα θα διοχετευθεί μέσω των ηλεκτροδίων για να ομαλοποιήσει τον καρδιακό σας ρυθμό.

Γ. Κατάλυση με καθετήρα

Η κατάλυση με καθετήρα είναι μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν τα φάρμακα αποτυγχάνουν να ελέγξουν τον καρδιακό ρυθμό. Η κατάλυση με καθετήρα πραγματοποιείται σε ηλεκτροφυσιολογικό εργαστήριο στο νοσοκομείο από μία ομάδα εξειδικευμένων νοσηλευτών και τεχνικών που συνεργάζονται με τον ηλεκτροφυσιολόγο (γιατρός εξειδικευμένος στη θεραπεία των διαταραχών του καρδιακού ρυθμού). Στόχος της μεθόδου είναι η θεραπεία ή η μείωση των επεισοδίων κολπικής μαρμαρυγής  με έλεγχο των συμπτωμάτων.

Η τεχνική περιλαμβάνει την κατάλυση (καταστροφή), ή αποδυνάμωση, των παθολογικών καρδιακών κυττάρων που μπορεί να συντελούν στην εμφάνιση της κολπικής μαρμαρυγής. Η κατάλυση πραγματοποιείται με τη χρήση ενός καθετήρα, ή εύκαμπτου σωλήνα, που είναι σχεδιασμένος για να παρέχει την ενέργεια που απαιτείται για την καταστροφή του ιστού στην καρδιά που προκαλεί την κολπική μαρμαρυγή αναστέλλοντας με αυτό τον τρόπο τα παθολογικά ηλεκτρικά σήματα.

Πρόληψη εκδήλωσης κολπικής μαρμαρυγής:

  • Υγιεινή διατροφή για την καρδιά
  • Καθημερινή σωματική δραστηριότητα
  • Φυσιολογικό Σωματικό βάρος
  • Αποφυγή ή περιορισμός καπνίσματος
  • Αποφυγή ή περιορισμός καφείνης και αλκοόλ
  • Περιορίστε το άγχος

Συνοψίζοντας, κάθε άτομο που παρουσιάζει τα παραπάνω συμπτώματα ή ανακαλύπτει τυχαία την αρρυθμία αυτή  θα πρέπει απευθύνεται στον ιατρό του και να υποβάλλεται σε καρδιολογικό έλεγχο. Οι ασθενείς που την ανακαλύπτουν για πρώτη φορά δεν πρέπει να πανικοβάλλονται αλλά δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να την αγνοούν.

Kείμενο : Ιωάννης Β. Μιχαλάκης, Ιατρός-Καρδιολόγος

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Καρδιά

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Φθινόπωρο. Τι σημαίνει για εσάς;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα