ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
Featured_couple_of_laughs_by_bromden

Η καλή επικοινωνία είναι βασικό συστατικό μιας δυνατής και αποτελεσματικής σχέσης και απαραίτητο εφόδιο για να επιλύουμε τις διαφορές μας δημιουργικά, όταν προκύπτουν προβλήματα στις μεταξύ μας σχέσεις. Τι είναι, όμως, αυτό που κάνει την επικοινωνία τόσο σημαντική;

Αυτό που κάνει το ανθρώπινο είδος ξεχωριστό είναι η ικανότητά μας να σκεφτόμαστε και να μιλάμε, το γεγονός δηλαδή ότι μπορούμε να επικοινωνούμε και να σκεφτόμαστε με λέξεις. Η επικοινωνία χαρακτηρίζεται από τη συναλλαγή πληροφοριών, σκέψεων, συναισθημάτων και απόψεων, με τον προφορικό, τον γραπτό λόγο ή εκφράζοντας την με τη συμπεριφορά μας.

Με ποιους, όμως, τρόπους εκφράζεται η επικοινωνία;

Μέσω της λεκτικής και της μη λεκτικής επικοινωνίας. Οι λέξεις μετρούν μόλις το 7-11% σε μια συνομιλία μας, ενώ το υπόλοιπο το καταλαμβάνει η γλώσσα του σώματος μας, όπως το βλέμμα μας, οι εκφράσεις το προσώπου μας και η στάση του σώματός μας.

Η λεκτική επικοινωνία μας δίνει τη δυνατότητα:

  • Να περιγράψουμε πώς είναι κάτι
  • Να πούμε σε κάποιον να κάνει κάτι
  • Να εκφράσουμε σκέψεις συναισθήματα και συμπεριφορές μας
  • Να δώσουμε μια υπόσχεση, να εκφράσουμε τα «θέλω» μας
  • Να επιτύχουμε ένα μελλοντικό μας στόχο
  • Να επιτύχουμε μια κοινωνική συναλλαγή με κάποιο άτομο

Είναι αδύνατον να υπάρξει επικοινωνία χωρίς κοινωνική συναναστροφή, όπως επίσης κοινωνική συναναστροφή χωρίς επικοινωνία. Αυτό που κάνει την επικοινωνία σημαντική είναι το γεγονός οτι δημιουργεί ένα σταθερό και αποτελεσματικό υπόβαθρο για τις ανθρώπινες σχέσεις. Ουσιαστικά είναι το μόνο μας εφόδιο για να δημιουργήσουμε έναν κοινό κώδικα συνεννόησης.

Η επικοινωνία είναι κοινωνική με πολλούς τρόπους:

  • Σχετίζεται με τις μεταξύ των ανθρώπων σχέσεις, ερωτικές, φιλικές, οικογενειακές, επαγγελματικές.
  • Είναι ένας αμφίδρομος τρόπος. για όλους τους τύπους σχέσεων που συνάπτουμε, να εκφράσουμε τι σκεφτόμαστε και τι νιώθουμε.
  • Απαιτείται για την κατανόηση συγκεκριμένων ήχων, λέξεων και εννοιών μέσα μας, αλλά και άλλες που σχετίζονται με το κοινωνικό μας περιβάλλον.
  • Είναι το μέσο με το οποίο οι άνθρωποι μπορούν να επηρεάσουν τους άλλους, αλλά και οι ίδιοι να επηρεαστούν από αυτούς, να συναποφασίσουν ή να διαφωνίσουν για κάτι που τους αφορά.

Το γεγονός όμως ότι η επικοινωνία μάς βοηθάει να μιλάμε μεταξύ μας, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι καταλαβαίνουμε και πάντα τι θέλει να μας πει ο συνομιλητής μας. Επίσης, τις σκέψεις που έχει ο καθένας μας στο μυαλό του, δεν σημαίνει πάντα ότι τις μεταφέρουμε στον άλλον με τον κατάλληλο τρόπο έτσι ώστε να μπορέσουμε να γίνουμε κατανοητοί. Η σκέψη συνήθως εμπεριέχει μια σιωπηλή εσωτερική συνομιλία πρώτα με τον εαυτό μας, που πολλές φορές δεν γίνεται πρώτου επικοινωνήσουμε με τον άλλον. Συχνά οι άνθρωποι δυσκολευόμαστε να επικοινωνήσουμε τις δικές μας σκέψεις και συναισθήματα, με αποτέλεσμα να μην πετυχαίνουμε να προσδιορίσουμε τις εσωτερικές μας ανάγκες και πόσο μάλλον να τις μεταφέρουμε στον άνθρωπό μας.

Η σωστή επικοινωνία δεν είναι πάντα εύκολο να επιτευχθεί. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Αξίες όπως η κατανόηση, η επικοινωνία, η ασφάλεια, η πίστη και η αυτονομία έχουν τον κύριο ρόλο στη ζωή κάθε ανθρώπου, και κυρίως του ζευγαριού. Η επικοινωνία στη σχέση είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες, καθώς η προβληματική επικοινωνία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στη διακοπή μιας σχέσης, να επηρεάσει αρνητικά τον ψυχισμό μας, νιώθοντας δυσθυμία, άγχος, αβεβαιότητα, αγωνία ή κατάθλιψη.

Η αποτελεσματική επικοινωνία είναι επίκτητη, είναι κάτι που μαθαίνεται, που μπορεί να βελτιωθεί. Προϋποθέτει  πρακτική σε διάφορες δεξιότητες, κυρίως στο να ακούς τον άλλον, να προσδιορίζεις ο ίδιος τα συναισθήματα και τις σκέψεις σου, και να τα εκφράζεις στον συνομιλητή σου.

Πώς, όμως, αγαπητέ αναγνώστη θα βελτιώσεις τη δεξιότητά σου στην επικοινωνία;

Η ακρόαση στην επικοινωνία θεωρείται ο πιο σημαντικός παράγοντας. Ο καλός ακροατής ακούει κάτι παραπάνω από απλές λέξεις. Το κλειδί της επιτυχίας του καλού ακροατή είναι να «δίνει προσοχή» στις λέξεις και στα συναισθήματα του συντρόφου του, να προσέχει, όχι μόνο τι λέει, αλλά τι σημαίνει γι’ αυτόν αυτό που λέει. Όταν ακούς προσεκτικά τον σύντροφό σου του στέλνεις το μήνυμα ότι είναι σημαντικός για σένα και ότι νοιάζεσαι για τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, ακόμα και αν δεν συμφωνείς μαζί του. Για να πετύχεις μια υγιή επικοινωνία με τον σύντροφό σου, θα ήταν καλό να καταλάβεις ότι κάποιοι άνθρωποι επικοινωνούν διαφορετικά από κάποιους άλλους. Κάποιοι είναι πιο εκδηλωτικοί, άλλοι εκφράζονται με λέξεις για τις σκέψεις τους και για τα συναισθήματα τους, άλλοι  εκφράζονται περισσότερο με τη συμπεριφορά τους, με τη γλώσσα του σώματος. Είναι σημαντικό να καταλάβεις και να υποστηρίξεις τον διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας του συντρόφου σου, ώστε να βελτιώσεις την επικοινωνία μεταξύ σας.

Η γλωσσική επικοινωνία δεν έχει να κάνει μόνο με το τι λέμε, αλλά και με το πώς το λέμε. Πολλές φορές ο λόγος εμπεριέχει και κάποια μη λεκτικά σημεία, όπως η ένταση, το άγχος, ο τόνος, η ταχύτητα και οι παύσεις. Άλλα χαρακτηριστικά του λόγου, συνδέονται με τα συναισθήματα, όπως ο χαμηλός τόνος της φωνής, που συνδέεται με τη λύπη ή την πλήξη, σε αντίθεση με τον υψηλό τόνο της φωνής που συνδέεται με τον θυμό, τον φόβο ή την έκπληξη. Αυτό είναι και το πιο κρίσιμο σημείο για  την επίτευξη μιας επιτυχημένης λεκτικής επικοινωνίας.

Συχνά, χωρίς να το θέλουμε, κάνουμε λάθη στην επικοινωνία με τον σύντροφό μας. Όταν υπάρχει πρόβλημα σ’ ένα ζευγάρι, το πρώτο που σταματάει είναι η επικοινωνία. Πολλές φορές τα κανάλια επικοινωνίας κλείνουν, ακόμα και σε ανθρώπους που νοιάζονται ο ένας για τον άλλον. Όταν θυμώνουν προτιμούν τη σιωπή ή τη λεκτική επίθεση, συμπεριφορές που τους απομακρύνουν περισσότερο. Η επιθετικότητα και η άσχημη συμπεριφορά είναι συχνά εμπόδια στην επικοινωνία του ζευγαριού. Κάτω από αυτές τις συνθήκες ακούμε ότι θέλουμε να ακούσουμε και δεν κάνουμε σαφές πιο είναι το πραγματικό πρόβλημα. Ένα άλλο ζήτημα στις σχέσεις είναι ότι συχνά τα ζευγάρια δεν δέχονται τα λάθη του συντρόφου τους.

Δεν υπάρχουν τέλειες σχέσεις, παρά μόνο σύντροφοι που συγχωρούν μικρά λάθη των συντρόφων τους. Δεν υπάρχουν σωστές απαντήσεις στην επικοινωνία δύο ανθρώπων αλλά σωστές ερωτήσεις, για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τον άλλον, το πώς βλέπει τα πράγματα και το πού διαφέρει από τη δική μας οπτική γωνία.

«Θεέ μου, αν είχα ένα κομμάτι ζωή... Δεν θα άφηνα να περάσει ούτε μία μέρα χωρίς να πω στους ανθρώπους που αγαπώ, ότι τους αγαπώ... Θα έδινα αξία στα πράγματα, όχι γι’αυτό που αξίζουν, αλλά γι’ αυτό που σημαίνουν... Κράτα αυτούς που αγαπάς κοντά σου, πες τους ψιθυριστά πόσο πολύ τους χρειάζεσαι, αγάπα τους και φέρσου τους καλά, βρες χρόνο για να τους πεις “συγνώμη”, “συγχώρεσέ με”, “σε παρακαλώ”, “ευχαριστώ”... Κανείς δεν θα σε θυμάται για τις κρυφές σου σκέψεις. Βρες τη δύναμη και τη σοφία για να τις εκφράσεις.»

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ψυχολογική Υγεία

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Φθινόπωρο. Τι σημαίνει για εσάς;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα