ΓΟΝΕΙΣ
Featured__

«Αυτός που κάποτε υπήρξε ο αδιαφιλονίκητος ευνοούμενος της μητέρας του, διατηρεί στην υπόλοιπη ζωή του την αίσθηση της επιτυχίας και συχνά φέρνει την πραγματική ευτυχία» SIGMUNDFREUD.

Εξυπακούεται πως ο ρόλος της μητέρας στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού είναι άμεσος και ιδιαίτερα σημαντικός. Είναι το πρώτο πρόσωπο που αντικρίζει το νεογέννητο βρέφος και το ίδιο πρόσωπο που θα καταβάλλει τα μέγιστα στην αγωγή και στην κοινωνικοποίησή του. Ο πρώτος χρόνος θεωρείται ο σημαντικότερος στη ζωή του ανθρώπου και ψυχαναλυτικά υποστηρίζουμε ότι αυτός ο χρόνος καθορίζει την προσωπικότητά του και τις πιθανότητες να είναι ευτυχισμένος στη ζωή. Ο άνθρωπος ως βρέφος εξαρτάται απόλυτα από το περιβάλλον, που τότε δεν είναι άλλο από τη μητέρα του. Μέσα από αυτήν θα επιβιώσει και θα αναδυθεί η μεγαλύτερη του ανάγκη να προσκολληθεί.

Μητέρα, βέβαια, δεν είναι αυτή μόνο που γεννά το παιδί. Μητέρα καλείται εκείνη που μεγαλώνει κυρίως και που αλληλεπιδρά με το παιδί. « Ου το τεκνοποιείν ποιεί γονέα αλλά το τεκνοτροφείν» (= γονέα δεν σε κάνει το να γεννήσεις παιδί, αλλά το να το μεγαλώσεις) Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος.

Όλοι θα συμφωνήσουμε ότι ο ρόλος της μητέρας είναι δύσκολος και απαιτητικός. Οι ανάγκες της σύγχρονης μητέρας είναι πολυδιάστατες όσο και οι απαιτήσεις που έχει το περιβάλλον της από την ίδια. Είναι δύσκολο να συνδυάσει μια ισορροπημένη σχέση ανάμεσα στον παραδοσιακό της ρόλο και την προσωπική και επαγγελματική της ανέλιξη. Παρόλα αυτά, θα διερευνήσουμε από ψυχαναλυτική σκοπιά τη μεγάλη σημασία που διαδραματίζει η γυναίκα-μητέρα στη δόμηση της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Η ομιλία της, η ασφάλεια, τα χάδια που προσφέρει η μάνα τον πρώτο χρόνο στο παιδί προδιαγράφουν τον μελλοντικό του χαρακτήρα. Το γνωρίζουμε πλέον και επιστημονικά. Πολλές μητέρες νομίζουν ότι τα βρέφη δεν καταλαβαίνουν και αυτό είναι λάθος. Ο δεσμός που αναπτύσσεται μεταξύ μητέρας και παιδιού είναι πολύ σημαντικός και απ αυτόν εξαρτάται η ομαλή συναισθηματική και ψυχολογική του ανάπτυξη.

Πιο συγκεκριμένα, λέγοντας δεσμό εννοούμε ένα συναισθηματικοψυχικό δέσιμο, που όπως γνωρίζουμε σήμερα από πολλά στοιχεία, είναι πολύπλοκο. Αρχίζει στην ενδομήτριο ζωή και καταλήγει στην ενηλικίωση.

Επιγραμματικά, το παιδί από τη μάνα ζητά:

  • Σωματική εγγύτητα
  • Παρηγοριά
  • Ασφάλεια
  • Μια στενή σχέση αποδοχής, που δεν το βάζει στη διαδικασία και στον πόνο της απόρριψης και του αποχωρισμού.

Εν ολίγοις, δεν χρειαζόμαστε τέλειες μητέρες, γιατί δεν υπάρχουν και ούτε θέλουμε να υπάρχουν. Χρειαζόμαστε μητέρες αρκετά καλές (good enough), όχι κακές. Μητέρες δηλαδή, που ανταποκρίνονται αρκετά ικανοποιητικά στις ανάγκες των παιδιών τους.

Ένας λόγος που πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη το δεσμό που αναπτύσσει η μάνα με το παιδί είναι ότι μπορεί να μας βοηθήσει να προβλέψουμε ένα αξιοσημείωτο μεγάλο εύρος συμπεριφορών σε μετέπειτα ηλικιακά στάδια. Η κοινωνικότητα, η αυτοεκτίμηση, τα προβλήματα συμπεριφοράς και η αυτονομία του παιδιού συσχετίζονται άμεσα με τη σχέση που δομείται με τη μάνα.

Τελευταίες έρευνες, σε παγκόσμιο επίπεδο, έδειξαν ότι το 70% του χαρακτήρα του ανθρώπου διαμορφώνεται μέχρι τα 7 έτη. Ακριβώς εδώ μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγιστο ρόλο της μητέρας στη δόμηση της ανθρώπινης προσωπικότητας, εφόσον τα πρώτα 7 χρόνια της ζωής του ατόμου σαν κυρίαρχη μορφή δεσπόζει η μάνα.

Και βέβαια μια μητέρα δεν θα μπορούσε να έχει το αλάθητο. Αυτό που ουσιαστικά χρειάζεται να διαθέτει είναι ωριμότητα και συνειδητότητα για τα λάθη που αναπόφευκτα διαπράττει. Π.χ. πολλές μητέρες στην προσπάθειά τους να καθοδηγήσουν και να προστατεύσουν τα παιδιά τους, με σκοπό να είναι ευτυχισμένα και επιτυχημένα στη ζωή, καταπνίγουν τις επιθυμίες τους και δεν τους δίνουν περιθώρια για πρωτοβουλία και αυτονομία.

Κάθε παιδί έχει ανάγκη από την απεριόριστη αγάπη της μάνας και γενικά των γονιών του, αλλά αυτή η αγάπη δεν πρέπει να τα κάνει να εξαρτώνται απ αυτήν και να μην μπορούν αν αποκολληθούν. Βεβαίως, μέγα λάθος είναι να φτάνει η μητέρα στο άλλο άκρο της αδιαφορίας, μη δίνοντας σημασία στα προβλήματα και στις ανάγκες των παιδιών.

Λέμε συχνά:

  • Το παιδί που μεγαλώνει με επιδοκιμασία μαθαίνει να αγαπά τον εαυτό του.
  • Το παιδί που μεγαλώνει με ασφάλεια μαθαίνει να πιστεύει στον εαυτό του.
  • Το παιδί που μεγαλώνει με αποδοχή μαθαίνει να αγαπά τον κόσμο.

Μετά απ όλα αυτά, εύλογα προκύπτει το ερώτημα γιατί η ψυχανάλυση τα αναλύει όλα με επίκεντρο τη μητέρα. Η ψυχανάλυση δεν έχει σκοπό να ρίξει ευθύνες στη μητέρα. Εστιάζει στην αρχή της ύπαρξης του ανθρώπου, την οποία αποτελεί η μητέρα.

Η μάνα μέσα από τη διαδικασία ανάπτυξης του ατόμου αναδύεται ως η κυριότερη παιδαγωγός. Επομένως, εκείνη είναι το πρόσωπο που αναζητάμε τις ρίζες μας, τα ψυχικά μας αποθέματα, τα ψυχικά μας ελλείμματα, την αρχή του νήματος της ζωής μας. Εκείνη αποτελεί σημείο αναφοράς στη ζωή μας είτε υπάρχει σαν φυσική παρουσία είτε όχι. Πρωταγωνιστεί στις αναμνήσεις μας, άλλοτε με γλυκιά γεύση, άλλοτε με πικρή. Ακόμα κι αν δεν υπάρχει στη ζωή μας, ζει φαντασιωσικά μέσα μας. Μιλάμε, άρα, για το κυρίαρχο πρόσωπο της ζωής μας που μας κρατά ενωμένους με την ταυτότητα μας και έχει εμπνεύσει την τέχνη, τη λογοτεχνία, την ποίηση.

«Κι ένα τέταρτο μητέρα αρκεί για δέκα ζωές και πάλι κάτι θα περισσέψει» Οδυσσέας Ελύτης.

Κείμενο :ΔΗΜΗΤΡΑ Χ. ΣΥΡΚΟΥ, ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ, ΠΤ. ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ, ΕΚΠ. ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Γονείς

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Το καλοκαίρι είναι ΕΔΩ! Εσείς πως το περάσετε;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα