ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
Featured_fb_post10

Για τους περισσότερους από εμάς η περίοδος των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς έχει συνδεθεί με την οικογενειακή θαλπωρή, την ανταλλαγή δώρων και εγκάρδιων ευχών, την ευωχία. Πέρα όμως από την εορταστική διάθεση που ζεσταίνει τις καρδιές και μας φέρνει λίγο πιο κοντά σε συγγενείς, φίλους ακόμα και αγνώστους, πέρα από τους φανταχτερούς στολισμούς που κάνουν την ατμόσφαιρα παραμυθένια και ξυπνούν τον παιδί που κρύβουμε μέσα μας, η εορταστική περίοδος έχει και ένα άλλο λιγότερο ξέγνοιαστο πρόσωπο. Στο κατώφλι του νέου έτους δεν παύει να είναι μια περίοδος απολογισμού και στοχοθεσίας.

Η διαδικασία αυτή μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να είναι εξαιρετικά γόνιμη και δημιουργική και να κινητοποιεί τα άτομα ώστε να ξεκινούν το νέο έτος με ενέργεια και αισιοδοξία. Αυτό όμως δεν ισχύει πάντα και δεν ισχύει για όλους. Υπάρχουν άτομα που μόνο και μόνο στην ιδέα του απολογισμού νιώθουν άγχος, θλίψη ή απογοήτευση, ενώ το να θέσουν νέους στόχους μοιάζει περισσότερο με καταναγκαστικό έργο.

Η αλήθεια είναι ότι κάθε άτομο είναι σημαντικό να κάνει ανά τακτά χρονικά διαστήματα τον απολογισμό του, με σκοπό να αναπροσαρμόσει τους στόχους του ή να θέσει νέους εάν χρειάζεται. Δυστυχώς, όμως, οι περισσότεροι απολογισμοί έχουν τον χαρακτήρα λίστας με τις αποτυχίες και τις επιτυχίες του ατόμου, ενώ οι στόχοι είναι παγιωμένοι και εάν χρειαστεί να τροποποιηθούν, αυτό συχνά χρεώνεται σαν μια επιπλέον αποτυχία.

Ιδιαίτερα στην περίπτωση των μακροπρόθεσμων στόχων, το άτομο μπορεί στην πορεία να χάσει τελείως το ενδιαφέρον του προς τον τελικό στόχο αλλά, παρόλα αυτά να δεσμεύεται σε ένα βαθμό από αυτόν και να υποφέρει από ενοχές, καθώς νιώθει ότι δεν προσπαθεί αρκετά για να τον προσεγγίσει. Εδώ λοιπόν έρχεται ένα βασικό ερώτημα που μπορεί να θέσει το άτομο στον εαυτό του. Πρόκειται για ένα «θέλω» ή για ένα «πρέπει»;

Η απάντηση δεν είναι ούτε απλή ούτε σταθερή. Αυτό συμβαίνει γιατί όταν τα «θέλω» μας τα μετουσιώνουμε σε στόχους πολύ συχνά έχουν την τάση να μετατρέπονται σε «πρέπει». Στον απολογισμό μας λοιπόν είναι πολύ σημαντικο να εξετάζουμε εάν οι στόχοι που είχαμε θέσει  μας ενδιαφέρουν ακόμα και υπό ποιες προϋποθέσεις. Η νέα στοχοθεσία μπορεί σε κάθε περίπτωση να είναι μια δημιουργική αναπροσαρμογή της παλιάς, αξιοποιώντας τα νέα στοιχεία που μας προσφέρει το εκάστοτε περιβάλλον μας και λαμβάνοντας υπόψη τους όποιους περιορισμούς.

Οι διαδικασίες του απολογισμού και της στοχοθεσίας, λοιπόν, είναι στην ουσία δυναμικές διαδικασίες αλληλεπίδρασης των επιθυμιών του ατόμου με το περιβάλλον του και τα μέσα που αυτό του παρέχει. Για το λόγο αυτό ο χρόνος στον οποίο επιλέγει κανείς να τις κάνει είναι καθαρά υποκειμενικός. Δεν είναι δυνατόν όλοι μας να ειμαστε το ίδιο έτοιμοι για απολογισμό και ουσιαστική στοχοθεσία την ίδια χρονική στιγμή, ακόμα κι αν πρόκειται για το τέλος του έτους και την αρχή του νέου. Ο δικός μας προσωπικός χρόνος, ο χρόνος της δίκης μας εξέλιξης, μπορεί να έχει πολύ διαφορετικές ημερομηνίες- ορόσημα από αυτές του ημερολογίου.

Σε κάθε περίπτωση όμως, ο ερχομός της νέας χρονιάς μπορεί να δώσει ένα πολύ σημαντικό ερέθισμα και να κινητοποιήσει το άτομο ώστε να πάρει αποφάσεις που εκκρεμούν ή να αρθρώσει νέες επιθυμίες. Δε χρειάζονται όμως βαρύγδουπες δεσμεύσεις και αποφάσεις που περισσότερο επιβαρύνουν πάρα απελευθερώνουν. Δε χρειάζονται ολόκληρες λίστες με εκκρεμότητες, ούτε είναι υποχρεωτικό το άτομο να ξεκαθαρίσει εδώ και τώρα τι θέλει να πέτυχει κατά τη διάρκεια της νέας χρονιάς. Ίσως, αν κάτι έχει πραγματικά νόημα είναι ένα καλό ξεκαθάρισμα των εκκρεμοτήτων. Ποια είναι τα πραγματικά «πρέπει» με τα οποία είναι σημαντικο το άτομο να ασχοληθεί και ποια όχι. Μια καλή ιδέα θα μπορούσε να είναι μια λίστα με όλα αυτά που μπορεί κανείς να ξεφορτωθεί, με όλα αυτά που δε χρειαζεται πια  να πετύχει.

Αναφορικά με την έκφραση των νέων επιθυμιών, θα μπορούσε κανείς να δοκιμάσει μια διαφορετική διατύπωση. Πολύ απλά στη θέση του « Φέτος θέλω να…», να μπει το «Φέτος θα ήθελα να…». Συχνά με αυτόν τον πολύ απλό τρόπο η πίεση της επίτευξης χαλαρώνει και η διαδικασία της στοχοθεσίας αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία.

Το πιο σημαντικό, άλλωστε, κατά τη διάρκεια των γιορτών είναι να καταφέρουμε να επωφεληθούμε από τη γιορτινή διάθεση και ατμόσφαιρα, ο καθένας με το δικό του τρόπο. Να αφήσουμε για λίγο τη ρουτίνα μας και να νιώσουμε αυτόν τον διαφορετικό, αλλά συνάμα οικείο και ζωογόνο παλμό. Όσο για τη στιγμή του απολογισμού και των νέων στόχων, μπορούμε φέτος να εστιάσουμε στο να ξεκινήσουμε το νέο έτος με λιγότερα βάρη και περισσότερη ευελιξία.

Κείμενο : Γυφτοπούλου Αλεξάνδρα Ψυχολόγος Msc

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ψυχολογία

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Ο Χειμώνας είναι μια όμορφη εποχή την οποία μπορούμε να απολαύσουμε αν καταφέρουμε να αντιμετωπίσουμε τα μικροπροβλήματα της. Ποιο θεωρείτε εσείς το πιο σημαντικό;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα