ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΩΝΙΑ
Featured_fotolia_39988913

“Τρώω για να μην νιώθω”,  “Τίποτα δεν μ’ευχαριστεί, το φαγητό είναι η μόνη μου παρηγοριά ”, “Στην χαρά θέλω ενα γλυκό και στην λύπη μου μια τούρτα για να μου γλυκαίνει την ζωή ”,  “Ό,τι με “τρώει” στην ζωή με κάνει να τρώω αλλά μετά,  ό,τι τρώω με ''τρώει''!”

Εκφράσεις ανθρώπων που παλεύουν με τα κιλά χρόνια ολόκληρα που τα παρομοιάζουν με δεσμά που τους έχουν εγκλωβίσει και από τα οποια δεν μπορούν να απαλλαχθούν.

Σκέψεις που ταλαιπωρούν το μυαλό, μπερδεμένες, χωρίς αρχή και τέλος, συναισθήματα που ποτέ δεν μπήκαν σε λόγια για να εκφραστούν, γεγονότα ζωής που μας βαραίνουν, κλείστηκαν μέσα μας και γίνανε κιλά στο σώμα.

Κιλά πεισματάρικα, επίμονα, ανθεκτικά στις δίαιτες, που δεν λένε να φύγουν, μα ακόμα και αν φύγουν, γυρνούν ξανά ακόμα πιο δυναμωμένα σαν η επαναεμφάνιση τους να μεταφέρει ένα μήνυμα ξανά και ξανά, ότι κάτι να θέλουν να μας πουν, να μας προειδοποιήσουν.

 Ένα μήνυμα που αγνοείται που δεν το κατανοεί το σώμα, που δεν λύνεται μόνο με την δίαιτα που θα αρχίσουμε απο Δευτέρα. Ένα μήνυμα που πρέπει να το αποκωδικοποιήσει το μυαλό μας και να απαντήσει τελικά στο ερώτημα: Γιατί τα βάρη της ζωής μας γίνονται … κιλά στο σώμα?

Ο,ΤΙ ΜΕ ''ΤΡΩΕΙ'' ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΜΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΤΡΩΩ

Το φαγητό για τον καθένα έχει άλλη σημασία και λειτουργίαΓια τον τρόπο της  διατροφή μας υπάρχει μια βιολογική προδιάθεση στον άνθρωπο αλλά, για το αν αυτή θα εξελιχθεί σε παχυσαρκία, ορίζεται απο τις διατροφικές συνήθειες που αναπτύσσει στην καθημερινότητα του. Μέσα στην ζωή του, ο άνθρωπος μαθαίνει το πόσο, τί και πότε τρωει ανάλογα με τις συνήθειες τις οικογένειάς του, της κοινωνίας, του πολιτισμού που ζει, τις συνθήκες της καθημερινότητάς του, την προσωπικότητά του, τον τρόπο που σκέφτεται και τα συναισθήματα που βιώνει. Αν όλοι τρώγανε όσο «πρέπει» για να μπορεί το σώμα να έχει «καύσιμα» ενέργειας να αντεπεξέλθει στην δραστηριότητα που του αναλογεί, δεν θα υπήρχε το φαινόμενο της παχυσαρκίας. Το ζήτημα είναι ότι ο άνθρωπος τρέφεται πολλές φορές με βάση τα «θέλω» του, την απόλαυση, την κοινωνικότητά του ή με βάση τις «ανάγκες του», το άγχος του, την μοναξιά, το ανικανοποίητο κενό που μπορεί να νιώθει, όταν νιώθει θλίψη ή θυμό. Ανικανοποίητα «θέλω», ανάγκες που δεν έχουν ακουστεί, γεγονότα που βαραίνουν την ψυχή, προβλήματα που δεν βρίσκουν διέξοδο είναι, πολύ συχνά, σοβαροί λόγοι που κάποιος βάζει κιλά. Έτσι, οι έννοιες τις καθημερινότητας ή της ζωής του αρχίζουν και τον απασχολούν, να του «τρώνε» το μυαλό με αποτέλεσμα «ό,τι τον ''τρώει'' να τον κάνει να τρώει.» Συνήθως, σε αυτές τις περιπτώσεις η επανάκτηση κιλών είναι συχνή μέσα στα χρόνια, γιατί ακριβώς δεν έχουν βρεί λύση τα πραγματικά προβλήματα στην ζωή που κάνουν κάποιον να ξεσπάει στο φαγητό.

 Όταν αυτό συμβαίνει, σκέψεις και συναισθήματα σε σχέση με τις ανάγκες μας, επηρεάζουν την συμπεριφορά της διατροφής μας. Τα πολυπαραγοντικά αίτια που επιρεάζουν τη διατροφική συμπεριφορά συνοψίζονται στο σχήμα 1. Η κατανάλωση τροφής είναι πολύ μεγαλύτερη και αναγκαία σ’ αυτές τις περιπτώσεις, από αυτήν που χρειάζεται ο άνθρωπος για να μετατραπεί σε ενέργεια και συνεπώς, αποθηκεύεται σε λίπος.

Σχήμα 1: Τα Πολυπαραγοντικά αίτια της Διατροφικής Συμπεριφοράς

 

Ο,ΤΙ ΤΡΩΩ ΜΕ ''ΤΡΩΕΙ''

Συχνά, όταν δεν τα βγάζουμε πέρα με δυσκολίες στην ζωή, εμείς οι άνθρωποι σαν μηχανισμό έχουμε την τάση να τα ρίχνουμεν πάνω μας, να προσωποποιούμε τις καταστάσεις, να θεωρούμε τα πάντα δικιά μας αποτυχία ή αδυναμία του εαυτού μας να ανταπεξέλθουμε. Με αυτό τον τρόπο γεννιούνται τα προβλήματα μας και μεταμορφώνονται ασυνάισθητα σε ενοχές. Ενοχές, διότι ο άνθρωπος δεν ικανοποιεί τις δικές του προσδοκίες. Ενοχές, διότι δεν ικανοποιεί ούτε τις προσδοκίες των άλλων. Ενοχές που δεν τα καταφέρνει, ό,τι και αν κάνει. Σε αυτό το σημείο, το φαγητό μπορεί να είναι για κάποιους η μόνη ανακούφιση, η μόνη παρηγοριά. Αν αυτό εδραιωθεί, όμω,ς σαν σύστημα ανατιμετώπισης και γίνει συνήθεια, αρχίζει ένας φάυλος κύλος. Ξεκινάνε οι ενοχές, διότι πήρε βάρος. Ενοχές για το ίδιο το πρόβλημα της υπερφαγίας ή της βουλιμίας που αρχικά ήταν το μόνο του καταφύγιο απο την πίεση της ζωής. Ενοχή για την προσωπική καταξίωση, όταν αυτή ταυτίζεται με μη εφικτό ιδανικό βάρος, ενοχές από την κοινωνική κριτική σε θέματα διατροφής και εμφάνισης, ενοχές απο αμέτρητα διαιτολογικά προγράμματα που επιβάλουν αυστηρές απαγορεύσεις... Και όλα αυτά είναι μόνο λίγοι απο τους αμέτρητους λόγους που δημιουργούνται ενοχές σε σχέση με το φαγητό.

Ο φαύλος κύκλος της ενοχής και της υπερφαγίας παρατηρείται σε ανθρώπους που κάνουν επεισόδια υπερφαγίας ή βουλιμίας, που έχουν μια υπερβολική ενασχόληση, μια αυστηρή κριτική που συχνά φτάνει σε απαξίωση του εαυτού τους. Σκέψεις όπως : «Ό,τι και να κάνω, ποτέ τίποτα δεν θα είναι αρκετό», «Η ζωή μου θα ήταν καλύτερη αν έχανα βάρος» «Θα άρεσα περισσότερο στους ανθρώπους αν έχανα βάρος», κυριεύουν το μυαλό και ορίζουν ασυναίσθητα την συμπεριφορά τους.

Η εντύπωση πως δεν κάνουν το κοινωνικό αποδεκτό, ότι η αυτο-εικόνα τους δεν αξίζει αρκετά, ή ότι δεν αντεπεξέρχονται στις προσδοκίες, στους κανόνες που βάζουν με τον εαυτό τους,  τους οδηγεί σε ενοχές. Οι ενοχές, με την σειρά τους, δημιουργούν χαμηλή αυτο-εκτίμηση και αυτοπεποίθηση, που τους κάνει να μη λειτουργούν αποδοτικά στην καθημερινότητά τους.

 Στην προσπάθεια να ανακτήσουν πάλι ικανοποίηση με την ζωή τους και τον εαυτό τους, προσπαθούν να εφαρμόσουν αυστηρό έλεγχο (νηστείες, στερητικές δίαιτες, απαγορεύσεις κατηγοριών φαγητών, διάκριση σε «καλές-κακές» τροφές) πάνω στην συμπεριφορά της διατροφής, που εξαρχής τους είχε οδηγήσει σε υπερφαγία ή βουλιμία και τους έκανε να νιώσουν άσχημα δημιουργώντας ενοχές. Ως αποτέλεσμα, ο άνθρωπος μπαίνει σε φαύλο κύκλο και νιώθει πώς ό,τι τρώει, τον ''τρώει''... και νιώθει συναισθήματα δυσφορίας όπως ντροπή, θυμό, άγχος, θλίψη. 

 Αυτά τα συναισθήματα, όμως, πάλι τους βάζουν στον κύκλο να φάνε περισσότερο από όσο έχουν οργανικά ανάγκη, χωρίς πείνα αλλά για να ανακουφιστούν. Το φαγητό λειτουργεί σαν εκτόνωση της συναισθηματικής φόρτισης που νιώθουν με τον εαυτό τους, προσπαθούν για την εξάλειψη της ενοχής με τον εαυτό τους που έκανε υπερφαγία με αποτέλεσμα να ξεσπούν πάλι πάνω στο φαγητό (Βλ. Σχήμα 2)

Σχήμα 2. Ο φαύλος κύκλος «Ενοχές-Υπερφαγίας» σαν αίτιο της επανάκτησης κιλων

Η ενοχές και ο αυστηρός έλεγχος διατροφής είναι ο κινητήριος μοχλός που ενεργοποιούν επεισόδια υπερφαγίας ή βουλιμίας. Η ανάγκη για έλεγχο του σωματικού και συναισθηματικού περιβάλλοντος. Με αυτό τον τρόπο η ψυχογενής βουλιμική συμπεριφορά ή η συμπεριφορά της επεισοδιακής υπερφαγίας είναι ένας αρνητικός μηχανισμός αντιμετώπισης των προβλημάτων της ζωής, που χρησιμοποιείται για να ελέγχει συναισθήματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις το φαγητό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να τιμωρήσουμε τον εαυτό μας ή για να πάψουμε να αισθανόμαστε εντελώς. Η στέρηση φαγητού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ξεφορτωθούμε τα βάρη της ζωής που κουβαλάει ο καθένας, αρνητικά συναισθήματα ή υπερβολική.

 

 ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ Ο ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΟΤΑΝ ΤΑ ΒΑΡΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΚΙΛΑ ?

Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία είναι μια από τις πιο γνωστές μεθόδους για την αντιμετώπιση των ψυχολογικών δυσκολιών που αποθηκεύονται σε κιλά, της υπερφαγίας και της βουλιμίας ως εκτόνωση από τα προβλήματα, της δυσκολίας να κάνει κανείς δίαιτα. Και αυτό γιατί υπάρχουν βαθύτερα αίτια για το βάρος και την πίεση να πειθαρχίσει σε ένα πρόγραμμα διατροφής σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής του. 

Πώς λειτουργεί η Γνωσιακή Θεραπεία;

Η Γνωσιακή Θεραπεία βασίζεται στην έννοια του τρόπου με τον οποίο σκέφτονται οι άνθρωποι και από τον οποίο επηρεάζονται για το πώς νοιώθουν και γιατί το κάνουν. Η Γνωσιακή Θεραπεία σας μαθαίνει πως να λύνετε προβλήματα που προκύπτόυν αλλάζοντας τον τρόπο σκέψης σας για αυτά. Για παράδειγμα, έχετε αποκοπεί από μια δίαιτα εξαιτίας των παρακάτω μη λειτουργικών σκέψεων, που δεν τροποποιήθηκαν στο μυαλό και εδραιώθηκαν, οδηγώντας σας σε λάθος διατροφικές συμπεριφορές:

  • Τελειώσατε όλο το φαγητό από το πιάτο σας, αλλά δεν δείχνετε ικανοποιημένος/η.
  • Αισθανθήκατε νευριασμένος/η και σκεφτήκατε ότι τρώγοντας θα νοιώσετε καλύτερα.
  • Ήσασταν πολύ κουρασμένος/η να μαγειρέψετε, έτσι καταλήξατε σε κάτι γρήγορο αλλά παχυντικό.

Για  να χάσετε κιλά με επιτυχία και να τα κρατήσετε, χρειάζεστε να λύσετε αυτά τα πρακτικά προβλήματα.

Επίσης, χρειάζεστε να λύσετε κάποια ψυχολογικά προβλήματα όπως :

  • Την αίσθηση οτι ήσαστε στερημένος/η με την δίαιτα.
  • Αισθάνεστε απογοήτευση όταν δεν χάνετε κιλά με συνέπεια ή δεν χάνετε τόσα κιλά όσα ελπίζατε και έτσι, χάνετε το κίνητρό σας.
  • Αισθάνεστε αγχωμένος/η από άλλα προβλήματα της ζωής σας και νιώθετε οτι δεν μπορείτε να πιέζεστε και για την δίαιτα.

 

Η Γνωσιακή Θεραπεία σας βοηθά να λύσετε πρακτικά και ψυχολογικά προβλήματα και να μάθετε νέες σκέψεις, τεχνικέςσυμπεριφοράς και δεξιότητες που θα μπορείτε να χρησιμοποιείτε για την υπόλοιπη ζωή σας. Δεν καταπολεμάτε μόνο τα πρόσφατα προβλήματά σας, αλλά επίσης μαθαίνετε πώς να χρησιμοποιείτε νέες τεχνικές για να καταπολεμάτε μελλοντικά προβλήματα. Συνεπώς, με τον τρόπο αυτό μπορείτε να πετύχετε απώλεια βάρους και την συντήρησή στο μέλλον, αποφευγοντας να ξεσπάτε στο φαγητό λόγω της πίεσης των καθημερινών προβλημάτων.

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ιατρική Γωνιά

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Εσείς παίρνετε πρωινό;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα