ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΩΝΙΑ
Featured_eye

Η ωχρά κηλίδα είναι το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδή χιτώνα, ένα λεπτό στρώμα φωτοευαίσθητων νευρικών κυττάρων, που βρίσκεται στο πίσω τμήμα του οφθαλμού. Ο αμφιβληστροειδής μετατρέπει το φωτεινό ερέθισμα σε νευρικό ερέθισμα, το οποίο ο εγκέφαλός μας μπορεί και αντιλαμβάνεται σαν εικόνα.

Η ωχρά κηλίδα είναι υπεύθυνη για την κεντρική όραση και μας επιτρέπει να βλέπουμε με μεγάλη ευκρίνεια. Για καθημερινές δραστηριότητες, όπως το διάβασμα, την οδήγηση, για την αναγνώριση προσώπων υπεύθυνη είναι η ωχρά κηλίδα. Αλλοιώσεις στην περιοχή της ωχράς κηλίδας μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή απώλεια όρασης.

 

Η πιο συχνή πάθηση της ωχράς κηλίδας είναι η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας που σχετίζεται με την ηλικία και γι’ αυτό το λόγο αναφέρεται συχνά ως Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς ή ΗΕΩ.

Υπάρχουν δύο μορφές ΗΕΩ. Η ξηρά μορφή (γνωστή και ως μη εξιδρωματική ή ατροφική μορφή) και η υγρά μορφή ή εξιδρωματική.

Ξηρά Μορφή ΗΕΩ

Η ξηρά ΗΕΩ είναι η πιο συχνή (80-90% των περιπτώσεων) και η λιγότερο επικίνδυνη. Στα αρχικά στάδια της ξηράς ΗΕΩ δημιουργούνται εναποθέσεις κάτω από τον αμφιβληστροειδή (drusen) που είναι ορατές στον οφθαλμίατρο κατά την εξέταση του βυθού του οφθαλμού. Η μακροχρόνια ύπαρξη drusen μπορεί να οδηγήσει στην ατροφία της ωχράς. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ‘σκοτώματα’ στην κεντρική όραση.

Αν και δεν υπάρχουν θεραπείες για αυτή τη μορφή ΗΕΩ, τα οπτικά βοηθήματα χαμηλής όρασης μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα αυτά να εκμεταλλευτούν την περιφερική τους όραση και να διαχειριστούν καλύτερα την καθημερινή τους ζωή.

 

Υγρά Μορφή ΗΕΩ

Αν και λιγότερο συχνή η υγρά (εξιδρωματική) μορφή ΗΕΩ είναι υπεύθυνη για το 90% των περιπτώσεων σοβαρής απώλειας στην όραση (νομική τύφλωση-οπτική οξύτητα μικρότερη από 1/10). Η υγρά ΗΕΩ ονομάζεται έτσι γιατί χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη παθολογικών νεοαγγείων (χοριοειδική νεοαγγείωση) κάτω από την ωχρά. Τα εύθραυστα αυτά νεοαγγεία οδηγούν στην δημιουργία οιδήματος και αιμορραγιών με αποτέλεσμα την καταστροφή των νευρικών φωτοευαίσθητων κυττάρων και τη σοβαρή απώλεια της κεντρικής όρασης. Η υγρά ΗΕΩ σπάνια οδηγεί σε απόλυτη τύφλωση, αφού ο ασθενής διατηρεί συνήθως την περιφερική του όραση.

 

Η ΗΕΩ, συνήθως, ξεκινά από τον ένα οφθαλμό και επειδή η όραση του δεύτερου οφθαλμού καλύπτει την απώλεια όρασης του προσβεβλημένου οφθαλμού πολλές φορές τα άτομα που πάσχουν δεν το αντιλαμβάνονται. Επίσης, άτομα που πάσχουν από ΗΕΩ στον ένα οφθαλμό διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν ΗΕΩ και στον άλλο οφθαλμό σε χρονικό διάστημα 3-5 χρόνων.

 

Συμπτώματα

Τα πρώτα συμπτώματα στα αρχικά στάδια της υγράς ΗΕΩ είναι οι μεταμορφωψίες, ευθείες γραμμές παρουσιάζονται παραμορφωμένες, καμπυλωτές ή μπερδεμένες μεταξύ τους. Ένας εύκολος και αποτελεσματικός τρόπος να εξεταστεί η όραση και πιθανόν να ανιχνευτούν οι πρώτες διαταραχές εξαιτίας της υγράς ΗΕΩ είναι η χρήση του πίνακα του Amsler.

 

Άιτια

Η αιτιολογία της πάθησης είναι ακόμη υπό διερεύνηση. Πέρα από τη γενετική προδιάθεση, επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της εμφάνισης της ΗΕΩ και του καπνίσματος, της υπέρτασης, της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία και της διατροφής.

Διατροφή πλούσια σε βιταμίνες A, C και Ε (σε υψηλές δόσεις), σε ψευδάργυρο, χαλκό και ω λιπαρά οξέα μπορεί να επιβραδύνει την εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου.

 

Θεραπεία

Διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις έχουν δοκιμαστεί στο παρελθόν για την αντιμετώπιση της υγράς ΗΕΩ, όπως το θερμικό laser, η φωτοδυναμική θεραπεία, η ραδιοθεραπεία και η χειρουργική αντιμετώπιση.

Σήμερα, η πλέον αποτελεσματική θεραπεία είναι η ενδουαλοειδική έκχυση παραγόντων, που αναστέλλουν την παραγωγή ή παγιδεύουν μια ομάδα ουσιών που ονομάζεται « αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας» (VEGF-A) και η οποία θεωρείται υπεύθυνη για την ανάπτυξη των νέων παθολογικών αιμοφόρων αγγείων κάτω από την ωχρά κηλίδα.

Οι θεραπείες χορηγούνται με την μορφή ενέσεων στον οφθαλμό. Οι ενέσεις αυτές δεν είναι εφ’ άπαξ θεραπείες αλλά επαναλαμβάνονται, ανάλογα με την πορεία της νόσου και γι’ αυτό επιβάλλεται τακτικός έλεγχος από οφθαλμίατρο.

 

Ερευνητικές προσπάθειες μεταμόσχευσης νευρικών κυττάρων ή βλαστοκυττάρων σε συνδυασμό με γενετική θεραπεία δίνουν πολλές ελπίδες για μια πιο αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση της ΗΕΩ στο μέλλον.

ΚΕΙΜΕΝΟ: Αναστάσιος Καπετάνιος, Επιμελητής Οφθαλμολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ιατρική Γωνιά

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Εσείς παίρνετε πρωινό;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα