ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΩΝΙΑ
Featured_fb_post5

Στις μέρες μας δεν αντιμετωπίζουμε την υπογονιμότητα ώς μια υπόθεση αμιγώς ανδρική ή γυναικεία και μιλούμε πάντα για υπογόνιμο ζευγάρι που χρήζει ιατρικής διερεύνησης και βοήθειας σε αρχική φάση, πάντα μαζί.

Οι άνδρες «ευθύνονται» για το 45% των περιπτώσεων και οι γυναίκες για το 55%, δηλαδή φέρουν ίσο, σχεδόν, μερίδιο ευθύνης για την αδυναμία του ζευγαριού να τεκνοποιήσει με φυσιολογικό τρόπο, μέσα σε 1 περίπου έτος συνεχών προσπαθειών με σεξ χωρίς προφύλαξη.

Αιτίες υπογονιμότητας στον άνδρα :

  • Ενδοκρινολογικές ανωμαλίες. Αφορούν κυρίως τον υποθάλαμο –υποφυσεορχικό άξονα και μπορούν να αποδοθούν ακόμα και σε παθήσεις του θυρεοειδή αδένα και των επινεφριδίων.

 

  • Ανωμαλίες στην λειτουργία των όρχεων. Αίτια είναι η κρυψορχία, η κιρσοκήλη, οι φλεγμονές (οξείες ορχίτιδες), η συστροφή ή τραύμα των όρχεων, οι χρόνιες παθήσεις τύπου διαβήτη και δυσλειτουργίας των επινεφριδίων, γονιδιακές και χρωμοσωμιακές ανωμαλίες όπως είναι το σύνδρομο Klinefelter, ορισμένα φάρμακα και ακτινοβολίες και ιδιοπαθή αίτια.
  • Ανωμαλίες της λειτουργίας των παραγεννητικών αδένων.

Το σπέρμα σε ποσοστό 95% αποτελείται από το σπερματικό πλάσμα το οποίο παράγεται από τις σπερματοδόχους κύστεις (κατά 60%), τον προστάτη αδένα (κατά 30%) και τις επιδιδυμίδες (κατά 10%).

Οι οξείες φλεγμονές αλλά και μικροβιακοί παράγοντες σε αυτά τα σημεία αποδεδειγμένα επηρεάζουν την γονιμότητα του άνδρα .

  • Αποφράξεις της εκφορητικής γεννητικής οδού, που μπορεί να οφείλονται σε συγγενείς και επίκτητες αιτίες.
  • Διαταραχές της εκσπερμάτισης. Σε αυτές υπάγονται προβλήματα στύσεως, η πρόωρη εκσπερμάτιση, η αδυναμία εκσπερμάτισης, η παλίνδρομη εκσπερμάτιση και σπανιότερα διάφορες μορφές έντονου επισπαδία.
  • Ανοσολογικά αίτια. Στο σπέρμα ορισμένων ανδρών υπάρχουν αντισώματα εναντίον αντιγόνων των σπερματοζωαρίων τα οποία προκαλούν συγκόλληση ή ακινητοποίηση αυτών και έτσι, δυσχεραίνεται η είσοδός τους στην τραχηλική βλέννη.

Πώς θεραπεύεται σήμερα η ανδρική υπογονιμότητα;

Η θεραπευτική προσέγγιση της ανδρικής υπογονιμότητας έχει να κάνει με το είδος του προβλήματος που αντιμετωπίζει ο άνδρας.

Έτσι, οι άνδρες που πάσχουν από υπογονιμότητα μπορούν να διαχωριστούν από θεραπευτική άποψη σε 3 κατηγορίες:

  1. σε αυτούς που μπορούν να αντιμετωπιστούν φαρμακευτικά (φλεγμονές, ενδοκρινολογικά προβλήματα...).
  2. σε αυτούς που μπορούν να αντιμετωπιστούν χειρουργικά (απόφραξη εκφορητικών γεννητικών οδών, κρυψορχία ...).
  3. σε αυτούς που πρέπει να προχωρήσουν με την σύντροφό τους σε εξωσωματική γονιμοποίηση.

Αιτίες υπογονιμότητας στη γυναίκα

Η γυναικεία υπογονιμότητα, στις μέρες μας, οφείλεται σε μεγάλο ποσοστό στο σχετικά προχωρημένο της ηλικίας των γυναικών όταν προσπαθούν να αποκτήσουν το πρώτο τους παιδί. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, οι σπουδές, και η καριέρα οδηγούν όλο και περισσότερες γυναίκες σήμερα στο να αναζητούν το γάμο και τη μητρότητα μετά τα 35 τους χρόνια, με αποτέλεσμα την αντιμετώπιση προβλημάτων υπογονιμότητας.

Έτσι αιτίες υπογονιμότητας μπορούν να είναι:

  1. Προβλήματα ωοθυλακιορρηξίας στο 30% των περιπτώσεων.
  2. Απόφραξη των σαλπίγγων στο 30-40% των περιπτώσεων.
  3. Προβλήματα στο ενδομήτριο σε ποσοστό 20%.

Άλλα αίτια της γυναικείας υπογονιμότητας είναι:

  1. η δυσχέρεια στη σύλληψη που προκαλούν το μεγάλο σωματικό βάρος της γυναίκας, συνήθως άνω των 80 κιλών,και το εξαιρετικά χαμηλό σωματικό βάρος κάτω των 50 κιλών αντίστοιχα
  2. η υπερβολική εξάσκηση, ειδικά σε αθλήτριες και χορεύτριες κλασσικού μπαλέτου
  3. οι ασθένειες του θυρεοειδούς αδένα
  4. το υπερβολικό κάπνισμα
  5. η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή και ναρκωτικών ουσιών αλλά και
  6. το μεγάλο άγχος για την απόκτηση παιδιού.

Πώς θεραπεύεται σήμερα η γυναικεία υπογονιμότητα:

Θεραπευτικές προσεγγίσεις της γυναικείας υπογονιμότητας είναι η λαπαροσκοπική διάνοιξη σαλπίγγων, η ρύθμιση της ωορρηξίας με ορμονικά σκευάσματα, η χειρουργική αφαίρεση ινομυωμάτων ή κύστεων, η θεραπεία φλεγμονών με φάρμακα και επεμβατικές μεθόδους.

Όταν, παρόλα τα παραπάνω, η γυναίκα δεν καταστεί ικανή να τεκνοποιήσει, τότε καταφεύγουμε στην εξωσωματική γονιμοποίηση.

Πώς μπορούν να βοηθηθούν τα ζευγάρια που είναι υπογόνιμα;

Το σύνολο των μεθόδων που εφαρμόζονται με σκοπό την επίτευξη εγκυμοσύνης στα υπογόνιμα ζευγάρια, περιλαμβάνεται στον όρο «υποβοηθούμενη αναπαραγωγή».

Δύο από τις κυριότερες μεθόδους που εφαρμόζονται είναι η σπερματέγχυση και η εξωσωματική γονιμοποίηση.

Σπερματέγχυση

Υπάρχουν δύο μέθοδοι σπερματέγχυσης: η ομόλογη, η οποία γίνεται με το σπέρμα του συζύγου και η ετερόλογη, η οποία γίνεται με σπέρμα δότη.

Προϋποθέσεις επιτυχίας της σπερματέγχυσης είναι η καλή διαβατότητα της μίας τουλάχιστον των σαλπίγγων της γυναίκας. Επίσης, είναι απαραίτητη η κατάλληλη προετοιμασία του σπέρματος πριν από την σπερματέγχυση. Η τοποθέτηση νωπού σπέρματος μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα μπορεί να προκαλέσει σύσπαση του ενδομητρίου, ακόμη και μετάδοση φλεγμονών από πιθανά μικρόβια που υπάρχουν στο σπέρμα.

Για την προετοιμασία του σπέρματος χρησιμοποιούνται διάφορα καλλιεργητικά υλικά που σκοπό έχουν τον καθαρισμό του από μικρόβια και την επιλογή των πιο ευκίνητων σπερματοζωαρίων τα οποία τελικά χρησιμοποιούνται για την σπερματέγχυση. Το σπέρμα τοποθετείται με την βοήθεια ειδικών εύκαμπτων καθετήρων μέσα στη μήτρα.

Τα ποσοστά επίτευξης κύησης με ομόλογη σπερματέγχυση σε φυσιολογικούς κύκλους κυμαίνεται από 10-17%.

Εξωσωματική γονιμοποίηση

Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι μια μέθοδος της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κατά την οποία το ωάριο της γυναίκας γονιμοποιείται με το σπερματοζωάριο του άνδρα στο εργαστήριο και όχι στις σάλπιγγες, όπου είναι ο φυσιολογικός χώρος γονιμοποίησης.

Η μέθοδος εφαρμόστηκε καταρχήν σε γυναίκες που είχαν αποκλειστικά προβλήματα σαλπίγγων. Αργότερα, η εφαρμογή της επεκτάθηκε και σε περιπτώσεις ανεξήγητης ανδρικής στειρότητας, ενδομητρίωσης κ.α.

Όλα τα προγράμματα εξωσωματικής γονιμοποίησης χρησιμοποιούν σήμερα μεθόδους διέργεσης των ωοθηκών για τη λήψη πολλών ωαρίων, με στόχο να γίνει εμφύτευση τριών γονιμοποιημένων ωαρίων ώστε να αυξηθεί η πιθανότητα επίτευξης κύησης. Για τη διέγερση των ωοθηκών εφαρμόζονται, σήμερα, στα περισσότερα προγράμματα εξωσωματικής γονιμοποίησης, η χορήγηση γοναδοτροπινών με διάφορες παραλλαγές όσον αφορά τον τρόπο χορήγησης και την δοσολογία.

Επίσης, υπάρχει και η γονιμοποίηση ωαρίων με μικροχειρισμούς. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα έχουν χρησιμοποιηθεί πολλές επεμβατικές τεχνικές για την επιτυχία γονιμοποίησης, σε περιπτώσεις σοβαρού βαθμού ολιγοσθενοσπερμίας Μεταξύ αυτών, η πιο γνωστή μέθοδος είναι η ICSI, δηλαδή η τοποθέτηση του σπερματοζωαρίου στο κυτταρόπλασμα του ωαρίου.

Τέλος, όσον αφορά τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης, αυτά κυμαίνονται ανάλογα με την ηλικία της γυναίκας και την ποιότητα των λαμβανομένων ωαρίων από 15 έως 25% περίπου.

Από τις μελέτες των εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών που έχουν γεννηθεί μέχρι σήμερα, με τη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης, βρέθηκε ότι δεν εμφανίζουν αυξημένο ποσοστό συγγενών ανωμαλιών, ούτε εμφανίζουν διαφορές από τα παιδιά που γεννώνται με φυσιολογικό τρόπο.

Νεώτερες εξελίξεις στις τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής αποτελλούν

Η μεταμόσχευση μήτρας

Η μεταμόσχευση μήτρας που είναι μια πρακτική για την αντικατάσταση της μήτρας που έχει υποστεί νέκρωση, την αντικατάσταση της υποπλαστικής μήτρας ή σε περίπτωση αγενεσίας της μήτρας. Όμως, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει μεγάλη εμπειρία λόγω του πολύ μικρού αριθμού περιστατικών.

Η μεταμόσχευση ωοθηκών.

Αφορά γυναίκες που πάσχουν από καρκίνο ή όσες θέλουν να τεκνοποιήσουν σε μεγαλύτερη ηλικία και οι οποίες μπορούν να διατηρήσουν τη γονιμότητα τους είτε με τη μέθοδο της κρυοσυντήρησης της ωοθήκης ολόκληρης ή τμήματος αυτής, είτε με τη μεταμόσχευση της ωοθήκης.

In Vitro Ωρίμανση Ωαρίων (IVM)

Η “In vitro ωρίμανση ωαρίων” (in vitro maturation-IVM) είναι μια νέα και αποτελεσματική μέθοδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κατά την οποία οι γυναίκες δεν χρειάζεται να υποβληθούν σε ορμονική θεραπεία προκειμένου να παράγουν μεγάλο αριθμό ώριμων ωαρίων. Τα ανώριμα ωάρια συλλέγονται από τις ωοθήκες της γυναίκας και ωριμάζουν στο εργαστήριο. Μια εναλλακτική λύση σε γυναίκες οι οποίες για διάφορους λόγους (π.χ. χημειοθεραπεία) δεν δύνανται να καταφύγουν στην κλασσική μέθοδο διέγερσης της ωοθήκης με φάρμακα.

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση (PGD/PGS Preimplantation Genetic Diagnosis/Screening)

Η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (PGD) είναι μια εξελιγμένη διαδικασία κατά την οποία τα έμβρυα που αποκτήθηκαν μέσω κάποιας διαδικασίας εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) ελέγχονται για γενετικές ανωμαλίες πριν από την εμφύτευσή τους στη μήτρα. Πρόκειται για μια επιστημονική μέθοδο γενετικής ανάλυσης ενός κυττάρου από το έμβρυο, προκειμένου να ανιχνευτούν τυχόν γνωστές τρισωμίες 13, 18, 21 (σύνδρομο Down), μυϊκή δυστροφία (Duecheue Becker), Hemophilia A, B, β’ μεσογειακή αναιμία κ.α

Υποβοηθούμενη Εκκόλαψη (Assisted hatching)

Με τη νέα αυτή τεχνική αυξάνονται οι πιθανότητες εμφύτευσης των εμβρύων στη μήτρα. Η τεχνική αυτή περιλαμβάνει τη λέπτυνση ή τη δημιουργία μιας μικρής οπής της διαφανούς ζώνης που περιβάλλει το έμβρυο με ειδικούς μικροχειρισμούς και εφαρμόζεται κυρίως σε έμβρυα γυναικών προχωρημένης ηλικίας, τα οποία έχουν συνήθως πιο παχιά και πιο σκληρή ζώνη που εμποδίζει την εμφύτευσή τους στο ενδομήτριο.

Η παρένθετη μητέρα, δηλαδή η γυναίκα που κυοφορεί βρέφος, το οποίο προορίζεται για άτεκνο ζευγάρι που δεν έχει τη δυνατότητα τεκνοποίησης.

Τέλος, για όσες θέλουν να αναβάλλουν τη γονιμότητα για “αργότερα”,  λύσεις αποτελούν η κατάψυξη ωαρίων ή κρυοσυντήρηση ωοθηκικού ιστού, καθώς και η κατάψυξη εμβρύου.

Περισσότερες πληροφορίες στο βιβλίο του Δρ.Κλήμη Νικηφόρου “Γονιμότητα, κατακτήστε τη με φυσικούς και άλλους τρόπους”. Εκδόσεις Ψύχαλος, 2012

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ιατρική Γωνιά

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Η λήξη του Καλοκαιριού, σημαίνει αφετηρία για προσωπική φροντίδα. Σε τι δίνετε προτεραιότητα;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα