ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

Το καλοκαίρι είναι εδώ και μαζί με τον σχεδιασμό των διακοπών μας θα πρέπει να ενημερωθούμε για τους βασικούς κινδύνους που ενδέχεται να απειλήσουν την υγεία των παιδιών μας. 

Πολύ συχνά, ειδικά σε παιδιά νηπιακής ηλικίας, αλλά και σε όλες τις ηλικίες, ειδικότερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ακούμε για σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις.

Τι είναι όμως ο σταφυλόκοκκος; Ο σταφυλόκοκκος είναι ένα gram θετικό βακτήριο. Μικροσκοπικά φαίνεται σαν τσαμπί σταφυλιού. Η μορφή του αυτή τού χάρισε και το όνομά του. Το γένος του περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά είδη (πάνω από 30) που ευτυχώς τα περισσότερα από αυτά είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Ζει κυρίως στο δέρμα μας και στους βλεννογόνους μας (ρουθούνια, μασχάλες, βουβωνική περιοχή, περίνεο, γεννητικά όργανα) αποτελώντας μέρος της φυσιολογικής μας χλωρίδας, όπως συνηθίζουμε να λέμε.

Κύριο λοιμογόνο στέλεχος για τον άνθρωπο είναι ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος  (staphylococcus aureus) προκαλώντας κυρίως τροφικές δηλητηριάσεις και λοιμώξεις του δέρματος. Σοβαρότερες μολύνσεις συμβαίνουν σπανιότερα, όπως είναι η πνευμονία, η οστεομυελίτιδα (λοίμωξη των οστών), η σηψαιμία, η ενδοκαρδίτιδα, οι μολύνσεις μαλακών μορίων, οι σηπτικές αρθρίτιδες κ.λπ. Πιο επιρρεπή είναι τα νεογνά, τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα ή οι ασθενείς που πρόσφατα πέρασαν μια ίωση κατά την οποία εξασθένησε το ανοσοποιητικό τους σύστημα, όπως είναι η ανεμοβλογιά κ.ά.

Μια σταφυλοκοκκική λοίμωξη δεν αφήνει μόνιμη ανοσία στον οργανισμό μας. Αυτό σημαίνει πως μπορούμε να μολυνθούμε πολλές φορές στη ζωή μας από αυτό το βακτήριο.

Οι τροφικές δηλητηριάσεις συμβαίνουν όταν καταναλώνουμε τρόφιμα μολυσμένα από staphylococcus aureus. Τότε το βακτήριο απελευθερώνει τοξίνη στα τρόφιμα προκαλώντας ναυτία και έμετο. Επιρρεπή τρόφιμα είναι τα γαλακτοκομικά, το κρέας, το αυγό, το κοτόπουλο, τα ζυμαρικά και άλλα. Ευνοϊκές συνθήκες για τη μόλυνση των τροφίμων δημιουργούνται με τη ζέστη, την παρατεταμένη παραμονή των τροφίμων εκτός ψυγείου, την ελλιπή υγιεινή των χώρων επεξεργασίας και παρασκευής φαγητών κ.λπ.

Οι λοιμώξεις του δέρματος μπορεί να είναι επιφανειακές ή να αφορούν βαθύτερα στρώματα της επιδερμίδας. Οι πιο συνηθισμένες μολύνσεις του δέρματος είναι οι επιφανειακές, όπου εμφανίζονται βλάβες που μοιάζουν με μικρή φυσαλίδα από την οποία εκρέει υγρό, σαν μέλι, ή πύον ή έχουν μελιτόχροη κρούστα, όπως συχνά αναφέρεται.

Κατά την επούλωσή τους ξηραίνονται και είναι στεγνές. Η μετάδοση και η μόλυνση γίνεται κυρίως με τα χέρια κατά την επαφή με μολυσμένες επιφάνειες, με τη χρήση προσωπικών αντικειμένων μολυσμένου ατόμου, από τις υγρές βλάβες, από τη μύτη (όπου υπάρχει φορεία με τις ρινικές εκκρίσεις) κ.ά. Επίσης, πιο ευαίσθητο δέρμα σε σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις  είναι το ατοπικό δέρμα, γιατί ήδη είναι διαταραγμένος ο φραγμός του σε σχέση με το υγιές δέρμα.

Πολύ σημαντική είναι η προστασία του δέρματος από δήγματα εντόμων και κουνουπιών, όπου με τον κνησμό γίνονται τραυματισμοί και πολλές φορές έχει ως αποτέλεσμα την επιμόλυνση με μικρόβια.

Το καλοκαίρι είναι ευνοϊκότερο για την ανάπτυξη σταφυλοκοκκικών λοιμώξεων, αφού η υψηλότερη θερμοκρασία, το εκτεθειμένο δέρμα, οι ξαπλώστρες, οι πισίνες, οι παιδικές χαρές, τα παιχνίδια στην άμμο, οι γρατζουνιές, τα δήγματα εντόμων κ.λπ δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για μετάδοση και μόλυνση.

Αντιμετώπιση – Αγωγή

Τις περισσότερες φορές, η αγωγή που χρειάζεται για μια απλή δερματική λοίμωξη είναι μόνο τοπική.

Για την αντιμετώπιση και θεραπεία μιας λοίμωξης είναι απαραίτητο κατ’ αρχήν αυτή να εκτιμηθεί από ιατρό. Η τοπική αγωγή συνίσταται σε τοπικές αλοιφές, καθαρισμό και αντισηψία του δέρματος, καθώς και τήρηση κανόνων υγιεινής για να περιοριστεί η εξάπλωση σε άλλα σημεία του σώματος και σε άλλα άτομα.

Κάποιες φορές χρειάζεται να χορηγηθούν συστηματικά αντιβιοτικά από του στόματος, ειδικά όταν η εξάπλωση την βλαβών είναι μεγάλη, όταν αυτές είναι ρυπαρές και οροροούν, όταν οι βλάβες δεν είναι μόνο επιδερμικές, αλλά βαθύτερες. Κατά την έναρξη της θεραπείας είναι σημαντικό να προσδιοριστεί εάν υπάρχει αποικισμός της ρινικής κοιλότητας από σταφυλόκοκκο, διότι όπως φαίνεται αποτελεί βασικό παράγοντα ανάπτυξης αλλά και μετάδοσης της νόσου και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Πρόληψη

Για την πρόληψη των δερματικών λοιμώξεων στα παιδιά είναι πολύ σημαντικό να τηρούνται κανόνες προσωπικής υγιεινής με καλό πλύσιμο των χεριών και κόψιμο των νυχιών.

Το δέρμα πρέπει να είναι καθαρό και ενυδατωμένο για να διατηρεί το φραγμό του, ώστε να μην εμφανίζονται πύλες εισόδου μικροβίων.

Συχνός καθαρισμός των κοινόχρηστων χώρων και απολύμανση των βρώμικων επιφανειών.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και κυρίως τους τρόπους πρόληψης, κατά πάσα πιθανότητα θα αποφύγουμε το ενδεχόμενο μιας μόλυνσης τόσο από σταφυλόκοκκο, όσο και από ένα πλήθος άλλων λοιμώξεων που ενδεχομένως να εμποδίσουν τις καλοκαιρινές μας δραστηριότητες.

 Κείμενο: Κυριακοπούλου Σπυριδούλα, Ειδικός Παιδίατρος - Νεογνολόγος

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Ιατρική Γωνιά

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

Εσείς παίρνετε πρωινό;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα