ΆΝΔΡΑΣ
Featured_238

Το «αυχενικό σύνδρομο» είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται συχνά, αλλά δυστυχώς παραμένει ασαφής. Καταρχήν το «σύνδρομο», εξ ορισμού, δεν υπονοεί μία πάθηση, αλλά μία ομάδα συμπτωμάτων χωρίς σαφές αίτιο. Διαφορετικά, μπορούμε να πούμε ότι είναι πολλές διαφορετικές αιτίες, οι οποίες «συνδράμουν» όλες μαζί στη διαμόρφωση της κλινικής εικόνας που ονομάζεται αυχενικό σύνδρομο. Συνεπώς αναλύεται ένα σύνολο παθήσεων της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης οι οποίες είναι κυρίως ρευματικές, εκφυλιστικές (οστεοαρθρίτιδα) και τραυματικές. Τα συμπτώματα για τα οποία διαμαρτύρονται οι ασθενείς στην καθημερινή πράξη, είναι ο πόνος στον αυχένα που συνοδεύεται με επώδυνη κίνηση του κεφαλιού, αντανάκλαση του πόνου στον ώμο και στο χέρι, δυσκαμψία αυχένος. Αρκετές φορές ο πόνος συνοδεύεται με αιμωδίες (μουδιάσματα) στα άνω άκρα, ζάλη, πονοκέφαλο, ίλιγγο (αίσθημα ότι «γυρίζει» το περιβάλλον).

Πώς δημιουργούνται τα συμπτώματα;

Οι αιτίες του συνδρόμου, είτε είναι ανάμεσα στις πολλές γνωστές είτε άγνωστες, δρουν με τον ίδιο τρόπο: προκαλείται συμπίεση και/ή φλεγμονή των οστών και αρθρώσεων του αυχένα, με αποτέλεσμα οι δομές αυτές να μην μπορούν να αρθρωθούν σωστά και με τον τρόπο αυτό ελαττώνονται-στενεύουν οι φυσιολογικες οδοί από τις οποίες διέρχονται γειτονικά νεύρα και αγγεία. Συνεπώς, με την καθημερινή κίνηση των προβληματικών οστών και αρθρώσεων, παραμορφώνονται (πιεζόμενα) τα νεύρα και τα αγγεία. Η παραμόρφωση αυτή εξηγεί και τα συμπτώματα του συνδρόμου. Δύο είναι οι συνηθέστερες αιτίες αυχενικού συνδρόμου:

  1. Παθήσεις της αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης (κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, εκφυλιστικές αλλοιώσεις, οστεοαρθρίτιδα)
  2. Αντανακλαστικός πόνος από το άνω άκρο, όπως χρόνια τενοντίτιδα του ώμου, σύνδρομο καρπιαίου σωλήνος και ωλένια νευρίτιδα (πίεση νεύρων στο χέρι).

Κλινική εικόνα

Στην περίπτωση του αυχενικού συνδρόμου, του οποίου η συμπτωματολογία προέρχεται από τα ανατομικά μόρια του αυχένα, αρχικά έχουμε αυχεναλγία, δηλαδή πόνο στον αυχένα (σβέρκο), ο οποίος μπορεί να συνδυάζεται με μυϊκό σπασμό στην περιοχή. Υπάρχει δυσκαμψία, μεγάλη δυσκολία τις κινήσεις του αυχένα και ιδίως στις στροφές. Ο πόνος πολλές φορές μπορεί να αντανακλά ανάμεσα στις ωμοπλάτες.

Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί κεφαλαλγία (πονοκέφαλος) κυρίως στο πίσω μέρος του κεφαλιού (ινίο). Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν πραγματικές ημικρανίες, συνήθως κατά τη διάρκεια της νύκτας, οι οποίες αρχίζουν από το πίσω μέρος της κεφαλής και προχωρούν προς τα εμπρός, προς τους οφθαλμούς. Ειδικότερα, από την πίεση συγκεκριμένων νεύρων του αυχένα (συμπαθητικό στέλεχος) μπορεί να εκδηλωθούν εμβοές (βουητά στα αυτιά), ίλιγγος (αίσθημα ότι «γυρίζει» το περιβάλλον) και ζάλη.

Σε ακόμη σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν εκροή δακρύων, φωτοφοβία (δεν ανέχονται οι ασθενείς το δυνατό φώς), μέχρι και πόνος και ερυθρότητα στο πρόσωπο. Σε περιπτώσεις όπου πιέζονται οι σπονδυλικές αρτηρίες (αρτηρίες που βρίσκονται στα πλάγια του αυχένα και στέλνουν αίμα στον εγκέφαλο), επειδή, όπως προαναφέραμε, «στενεύει» ο χώρος όπου βρίσκονται, εμφανίζονται παροδικά επεισόδια σκοτοδίνης (όλα ξαφνικά σκοτεινιάζουν), ίλιγγος, ζάλη κεφαλαλγία, διαταραχές όρασης και ξαφνική πτώση (σαν λιποθυμία), αλλά χωρίς απώλεια της συνείδησης.

Σε ηλικιωμένους ασθενείς, όπου μπορεί να συνυπάρχει και αρτηριοσκλήρυνση, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ακόμη σοβαρότερα. Αν τώρα πιέζονται οι νευρικές ρίζες που βγαίνουν από τον νωτιαίο μυελό στην περιοχή του αυχένα, εμφανίζονται διάφορα συμπτώματα στα άνω άκρα. Έτσι, μπορεί να εμφανιστούν πόνος στον αυχένα, στο έσω χείλος της ωμοπλάτης, στην οπίσθια επιφάνεια του βραχίονα και μουδιάσματα ανάλογα με την προσβληθείσα ρίζα στον αντίχειρα ή στο δείκτη ή στο μικρό δάκτυλο. Η εντόπιση και η προσεκτική εξέταση του σημείου που εμφανίζεται το μούδιασμα μπορεί να μας δείξει ποιά είναι ακριβώς η νευρική ρίζα που πιέζεται.

Η ακριβής διάγνωση της παθήσεως που προκαλεί «αυχενικό σύνδρομο» προϋποθέτει μεγάλη εμπειρία του εξετάζοντος ιατρού και λεπτομερειακή εξέταση. Πολλές φορές μπορεί να χρειαστεί και η συνδρομή ιατρών διαφορετικών ειδικοτήτων.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται πάντα κατά την εξέταση από ειδικό γιατρό. Μην ξεχνάμε ποτέ ότι μπορεί να υποκρύπτεται σοβαρή πάθηση. Αρχικά με το λεπτομερές ιστορικό, ο ασθενής θα περιγράψει εκτενώς τα συμπτώματά του, (πώς ξεκίνησε ο πόνος, τι χαρακτήρα έχει, τι ώρα εμφανίζεται). Επίσης, έχει μεγάλη σημασία αν υπάρχει κάποια προϋπάρχουσα πάθηση, π.χ. παλαιός τραυματισμός στην περιοχή του αυχένα, έντονη μυϊκή κόπωση, προβλήματα όρασης) ή, ακόμη, αν ο ασθενής λαμβάνει διάφορα φάρμακα.

Εργαστηριακός έλεγχος

Στη συνέχεια, υποβοηθητικός για τη διάγνωση είναι ο κατάλληλος εργαστηριακός έλεγχος. Απαραίτητος θεωρείται ο έλεγχος της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με απλές ακτινογραφίες (προσθιοπίσθιες, πλάγια και λοξή), για τον έλεγχο της ευθυγράμμισης, για παλαιούς τραυματισμούς και για αρθρίτιδα. Μια ειδική εξέταση, το ηλεκτρομυογράφημα, μπορεί να βοηθήσει να ελέγξουμε μήπως υπάρχει κάποια πίεση νεύρου στο άνω άκρο, αλλά και για να ελέγχουμε τη βελτίωση ή επιδείνωση της νόσου στον αυχένα. Κατόπιν, η μαγνητική τομογραφία μάς βοηθάει, χωρίς να λαμβάνει ακτινοβολία ο ασθενής, να εκτιμήσουμε τα μαλακά μόρια, όπως ο νωτιαίος μυελός, τις πιθανές κήλες, τις ρίζες των νεύρων, τη πιθανή παρεμβολή συνδέσμων.

Απλές καθημερινές συμβουλές για την αντιμετώπιση των αρχικών συμπτωμάτων

Τροποποίηση του χώρου εργασίας.

Οθόνη υπολογιστή σε θέση, όπου δεν χρειάζεται να στρίβει ή να βρίσκεται σε ακραία θέση ο αυχένας, και ειδικά υποστηρίγματα στην καρέκλα.

Να μην κρατάμε το τηλέφωνο με τον αυχένα όταν έχουμε τα χέρια μας απασχολημένα (διότι ο αυχένας συσπάται σε μη φυσιολογική θέση), αλλά ή να το κρατάμε με το χέρι ή να φοράμε ειδικά ακουστικά. Πρέπει να γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα διαλείμματα κατά τη διάρκεια των οποίων θα εκτελούνται ήπιες διατατικές ασκήσεις, καθώς και ασκήσεις ενδυνάμωσης στους μύες του αυχένα.

Ασκήσεις για την ενδυνάμωση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης

Καθόμαστε άνετα με τους ώμους πίσω και το κεφάλι να κοιτά μπροστά. Αργά κάμπτουμε μπροστά το κεφάλι και παραμένουμε σε αυτή τη θέση για 15’’. Στη συνέχεια, επιστρέφουμε στην αρχική θέση. Την κίνηση αυτή την επαναλαμβάνουμε 3 φορές. Ύστερα εκτελούμε πλάγια κάμψη του αυχένα δεξιά και αριστερά, καθώς και στροφές με τον ίδιο τρόπο.

Θεραπεία

Η θεραπεία του συνδρόμου, αφού γίνει η σωστή διάγνωση, πρέπει να είναι αιτιολογική. Για παράδειγμα, ο ασθενής που πάσχει από αυχενικό πόνο με ιλίγγους, θα αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή κυρίως το ωτορινολαρυγγολογικό πρόβλημα (λαβύρινθος). Αν υπάρχουν διαταραχές της όρασης, π.χ. στραβισμός με συνοδό πόνο στον αυχένα, θα διορθωθεί αρχικά το πρόβλημα από τα μάτια και στη συνέχεια θα επικεντρωθούμε στον αυχένα.

Γενικά θεραπευτικά μέτρα είναι η τοπική εφαρμογή θερμότητας (συνιστάται η ηλεκτρική θερμοφόρα), η οποία με τη ζέστη βοηθάει στη χαλάρωση του μυϊκού σπασμού και δευτερευόντως του πόνου. Σε περιπτώσεις αμιγώς προβλημάτων από τον αυχένα, βοηθάει η ακινητοποίηση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με αυχενικό περιλαίμιο (κολάρο) και η φυσιοθεραπεία.

Η ακινητοποίηση ελαττώνει τον νευρικό ερεθισμό και τη συμπίεση, και η τοπική αύξηση της θερμοκρασίας βοηθάει και τον μυϊκό σπασμό. Η φυσιοθεραπεία συνίσταται σε μαλάξεις και σε ενίσχυση-ενδυνάμωση των μυών με ισομετρικές ασκήσεις και την εφαρμογή για τον πόνο μέσων όπως διαθερμίες και υπέρηχοι. Πολλές φορές μπορεί να εφαρμοστεί και μυϊκή έλξη η οποία θεωρητικά βοηθάει στην ελάττωση του μυϊκού σπασμού, καθώς χαλαρώνουν οι μύες. Όμως απαιτείται μεγάλη προσοχή και εμπειρία του φυσιοθεραπευτή. Οι ασθενείς σε αυτό το στάδιο θεραπείας πρέπει να παρακολουθούνται, στενά σε διάστημα περίπου κάθε 6 εβδομάδες, και στη συνέχεια, αν δεν υπάρξει νευρολογική επιδείνωση, ο έλεγχος να γίνεται κάθε 6 μήνες.

Φαρμακευτική αγωγή είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, τα αναλγητικά της κατηγορίας της παρακεταμόλης και τα κορτικοστεροειδή. Τα φάρμακα βοηθούν να υποχωρήσει ο πόνος που εμφανίζεται ιδίως στην οξεία φάση. Για τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη απαιτείται και γαστροπροστασία, γιατί ενδέχεται να εμφανιστούν παρενέργειες από το γαστρεντερικό και, επίσης, χρειάζεται προσοχή σε άτομα που πάσχουν από αλλεργικό άσθμα, όπως και αρτηριακή υπέρταση, διότι τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορεί να την απορυθμίσουν.

Σε δεύτερο στάδιο μπορεί να λάβει κάποιος ασθενής κορτικοστεροειδή (ειδική δοσολογία την οποία θα καθορίσει αυστηρά ο θεράπων γιατρός) και, τέλος, για τις περιπτώσεις με σαφή επιδείνωση της πίεσης νεύρων στον αυχένα ή και τη μη βελτίωση των συμπτωμάτων με τη συντηρητική θεραπεία, η χειρουργική θεραπεία αποτελεί το τελευταίο όπλο, το οποίο, όμως, σε κατάλληλα επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να θεραπεύσει αποφασιστικά και να εξαφανίσει τα συμπτώματα.

Περισσότερα άρθρα στην ενότητα Άνδρας

Σχετικά Άρθρα

Αναζήτηση Γιατρού

Πείτε μας τη γνώμη σας

«Το καλοκαίρι του Covid-19», πόσο φοβισμένοι είστε με την νέα πραγματικότητα;

Ajax-indicator

ή Δείτε τα αποτελέσματα