top of page
< Back

Γιατί μαμά; Γιατί μπαμπά; Αμέτρητα γιατί και πώς να τα αντιμετωπίσεις!

Μελέτη Χριστίνα, Εκπαιδευτικός- Συγγραφέας
MA στη Δραματική Τέχνη και τις Παραστατικές Τέχνες στην Εκπαίδευση και τη Δια βίου μάθηση
e-mail: christinemeleti@gmail.com

22 Δεκ 2023

Η ανακάλυψη κι η ερμηνεία του κόσμου που τα περιβάλλει αποτελεί πηγή χαράς για τα παιδιά. Η βιωματική προσέγγιση αποτελεί έναν από τους τρόπους που τα παιδιά αποκωδικοποιούν τα ερεθίσματα που λαμβάνουν και συχνά μέρος αυτής της διαδικασίας αποτελεί κι η σειρά ερωτημάτων που θέτουν κυρίως στη νηπιακή ηλικία και κυρίως στους γονείς τους οι οποίοι στα μάτια των παιδιών φαντάζουν ως παντογνώστες. Οι απαντήσεις της μαμάς ή του μπαμπά δεν επιδέχονται αμφισβήτησης και εκλαμβάνονται ως θέσφατες αλήθειες. Παρόλο που συχνά οι γονείς παραπονιούνται για τα αλλεπάλληλα «γιατί» των παιδιών τους, αξίζει να θυμούνται ότι τα παιδιά μέσα από τις ερωτήσεις τους, αναπτύσσουν τον εγκέφαλό τους και την ικανότητα τους να ερμηνεύουν τον κόσμο. Τα «γιατί» των παιδιών είναι πολύ σημαντικά για την ανάπτυξή τους καθώς με αυτόν τον τρόπο διευρύνουν τις γνώσεις τους κι επίσης ικανοποιώντας την περιέργειά τους μαθαίνουν γρηγορότερα, αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη, ενθαρρύνονται να εμβαθύνουν στην ερμηνεία γεγονότων και λειτουργίας αντικειμένων ενώ ταυτόχρονα νιώθουν αποδοχή και χτίζουν την αυτοπεποίθηση τους.

Όταν η μαμά κι ο μπαμπάς δεν έχουν απάντηση σε κάποιες από τις ερωτήσεις του παιδιού, μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να κάνει τις δικές του σκέψεις ή ακόμη και να αναζητήσουν την απάντηση μαζί του. Η διαδικασία των ερωτήσεων – απαντήσεων μακροπρόθεσμα βοηθά κατά πολύ στην αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και το χτίσιμο της εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών της οικογένειας ενώ ταυτόχρονα βοηθάει το παιδί στην κοινωνικοποίησή του. Επίσης, παρόλο που τα συνεχόμενα «γιατί μαμά;» - «γιατί μπαμπά;» μπορεί να προκαλούν κούραση και πονοκέφαλο στους γονείς, οι γονείς αξίζει να οπλίζονται με υπομονή και να συμμετέχουν στη διαδικασία με χαρά για τη διάθεση του παιδιού τους να εξερευνήσει τον κόσμο. Ο ενθουσιασμός των γονέων κατά τη διάρκεια των απαντήσεων δίνει στο παιδί το μήνυμα της σημαντικότητάς του και της αποδοχής του. Η προσαρμοστικότητα του παιδιού στον κόσμο των μεγάλων, μέσα στον οποίο αναπτύσσεται και προχωρά προς την ενηλικίωσή του είναι μια διαδικασία που απαιτεί κόπο, τόλμη, ενθουσιασμό και χαρά ταυτόχρονα. Τα παιδί πρέπει να ενθαρρύνεται κι όχι να αποθαρρύνεται κι ως εκ τούτου η στάση των γονέων απέναντι στις συνεχόμενες απορίες του, μεταδίδει τα ανάλογα μηνύματα. Οι ερωτήσεις πρέπει να είναι ευπρόσδεκτες και να τυγχάνουν πραγματικού ενδιαφέροντος από την πλευρά των γονέων.

Τα αμέτρητα «γιατί» των παιδιών προκύπτουν από περιέργεια στην προσπάθειά τους να μάθουν περισσότερες λεπτομέρειες για μία ιστορία, μία τοποθεσία, ένα περιστατικό, μια εμπειρία που είχαν ή να καταλάβουν πώς λειτουργεί ένα φυσικό φαινόμενο, ένα αντικείμενο κλπ. Γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι το φάσμα του ενδιαφέροντος των παιδιών είναι αχανές! Τι κάνουμε λοιπόν ως γονείς ώστε να μετατρέψουμε τις απορίες της στιγμής του παιδιού μας σε διαμορφωμένες σκέψεις που οδηγούν στην ερμηνεία του περιβάλλοντός του;

Όπως είπαμε ήδη, πρωταρχική μας αντίδραση πρέπει να είναι η θετική στάση από πλευράς μας απέναντι στη διατύπωση των ερωτημάτων από το παιδί.

Περισσότερη σημασία κι από την ίδια την απάντηση έχει η διαδικασία της επικοινωνίας μεταξύ των γονέων και του παιδιού. Όταν η ερώτηση το επιτρέπει, καλό είναι να μη δίνουμε έτοιμες απαντήσεις παρά να οδηγούμε το παιδί στο να διατυπώσει μόνο του τις ιδέες του που θα μπορούσαν να λογιστούν ως απαντήσεις. «Εσύ τι νομίζεις;» είναι μια καλή απάντηση- ερώτηση από τον γονέα προκειμένου να δώσει στο παιδί τη σκυτάλη για να επικοινωνήσει και να αναλύσει τις σκέψεις του. Οδηγώντας τα παιδιά να σκεφτούν μόνα τους, παράλληλα υποδεικνύουμε και ποικίλες πηγές πληροφόρησης τις οποίες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μαζί για την ανακάλυψη των απαντήσεων.
Στην περίπτωση όπου δεν γνωρίζουμε την απάντηση σε κάποιο από τα ερωτήματα του παιδιού, απαντάμε με ειλικρίνεια ότι δε γνωρίζουμε την απάντηση ενώ στη συνέχεια προτείνουμε την από κοινού έρευνα ώστε να ανακαλύψουμε μαζί την απάντηση. Αν η ηλικία του παιδιού είναι λίγο μεγαλύτερη, μπορούμε να αφήσουμε το παιδί μόνο του να ερευνήσει την απάντηση. Η ειλικρίνεια από πλευράς των γονέων προετοιμάζει τα παιδιά για την αντικειμενική οπτική των πραγμάτων και την πραγματικότητα, μέρος της οποίας αποτελούμε κι εμείς ως άνθρωποι που δε γνωρίζουμε τα πάντα ενώ παράλληλα τα παιδιά μαθαίνουν μία από τις πιο σημαντικές συνιστώσες ενός δημιουργικού διαλόγου.

Εν κατακλείδι τα παιδιά μεγαλώνουν εξερευνώντας και μαθαίνουν ρωτώντας! Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σε αυτή την τόσο γόνιμη και παραγωγική διαδικασία αντιμετωπίζοντας τις απορίες τους με κατανόηση, υπομονή και χαρά!

bottom of page