Γυναικείες λοιμώξεις κατά τους καλοκαιρινούς μήνες

Μόσχοβου Αντωνία, Φαρμακοποιός φαρμακείου – μέλους Advance, Ελευθερίου Σταύρος, Σάμος

29 Ιουν 2022

Το καλοκαίρι έφτασε! Μια υπέροχη περίοδος του χρόνου που όμως, κατά τη διάρκεια της, οι γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν διάφορα γυναικολογικά προβλήματα. Προβλήματα που συνήθως δεν είναι σοβαρά αλλά, μπορεί να φανούν πολύ ενοχλητικά κατά την περίοδο των διακοπών.
Οι συνηθέστερες γυναικείες λοιμώξεις είναι:
1) Μυκητιασική κολπίτιδα
2) Βακτηριακή κολπίτιδα
3) Ουρολοίμωξη
4) Ιογενείς λοιμώξεις και ΣΜΝ ( HPV, ερπητικές λοιμώξεις )

Που οφείλονται και ποιες οι θεραπείες;
Μυκητιασική κολπίτιδα: Είναι η συνηθέστερη λοίμωξη και προκαλείται από φλεγμονώδεις μεταβολές στο κολπικό επιθήλιο και στο επιθήλιο του αιδοίου μετά από μόλυνση από μύκητες του γένους Candida (συνηθέστερα Candida albicans σε ποσοστό 91%).
Η Candida αποτελεί μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου σε πολλές γυναίκες (κολπικό μικροβίωμα. Η παρουσία της, υπό φυσιολογικές συνθήκες, δεν προκαλεί δυσάρεστα συμπτώματα, εφόσον το ανοσοποιητικό σύστημα είναι δυνατό και δεν επιτρέπει τον πολλαπλασιασμό της. Το pΗ του κόλπου κυμαίνεται φυσιολογικά μεταξύ 3,8 - 4,5 (όξινο).

Το καλοκαίρι όμως, η ύπαρξη έντονης ζέστης, η άμμος αλλά και τα υψηλά επίπεδα υγρασίας, ευνοούν την ανάπτυξη μυκητιασικής κολπίτιδας. Συνήθως η κολπική μυκητίαση μεταδίδεται από το νερό της θάλασσας και της πισίνας όταν είναι μολυσμένα, από τις τουαλέτες καθώς και με τη σεξουαλική επαφή. Η αποίκηση του μήκυτα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του κολπικού pH και πυροδοτεί μια πληθώρα συμπτωμάτων όπως:
♥ Παχύρρευστες και κολλώδεις κολπικές εκκρίσεις (χρώματος λευκού ή γκρίζου)
♥ Αίσθημα καύσου & ξηρότητα
♥ Ενοχλήσεις κατά την ούρηση
♥ Κνησμό
♥ Δυσπαρευνία (πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή)
♥ Οίδημα

Αυτές οι λοιμώξεις είναι πιο συχνές σε ενήλικες γυναίκες και όχι τόσο σε έφηβες, με τα συμπτώματα να είναι πολύ πιο έντονα όταν η λοίμωξη εμφανίζεται κοντά στην έμμηνο ρύση. Στατιστικά 3 στις 4 γυναίκες θα εμφανίσουν έστω μία φορά στη ζωή τους κολπική μυκητίαση.

Η διάγνωση γίνεται είτε µικροσκοπικά είτε µε καλλιέργεια κολπικού υγρού. Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει τη χρήση κολπικών αντιμυκητιασικών υπόθετων σε συνδυασμό με τοπικές κρέμες ενώ, εάν τα συμπτώματα επιμένουν, προτείνεται και κάποια συστηματική αγωγή. Σε κάθε περίπτωση οι θεραπείες αυτές πρέπει να λαμβάνονται κατόπιν ιατρικής γνωμάτευσης. Στα πρώτα συμπτώματα ενδείκνυται η χρήση ενός καθαριστικού με στυπτικά συστατικά, όπως tea tree καθώς και κολπικές πλύσεις με σόδα.

Βακτηριακές κολπίτιδες: Λιγότερο συχνές, εμφανίζονται κυρίως λόγω των αυξημένων σεξουαλικών επαφών χωρίς προφύλαξη. Οφείλονται σε διάφορους μικροοργανισμούς, με κυρίαρχο την Gardnerella vaginalis και τις τριχομονάδες (σε ποσοστό 95%). Τα κυριότερα συμπτώματα είναι:
Λιγοστό κολπικό έκκριμα, γκριζόλευκο
κακοσμία (δυσάρεστη οσμή ψαριού)
αίσθημα καύσου.

Οι υψηλές θερμοκρασίες, η άμμος αλλά και το νερό της θάλασσας ενοχοποιούνται σε έναν βαθμό για την εμφάνιση λοιμώξεων. Στη θεραπεία περιλαμβάνονται per os και κολπικά σκευάσματα, κατόπιν ιατρικής σύστασης. Συνδυαστικά προτείνονται κολπικές πλύσεις με χαμομήλι, που αντιμετωπίζουν άμεσα φλεγμονές και ερεθισμούς του κολπικού βλεννογόνου.

Ουρολοίμωξη (κυστίτιδα): Προκαλείται από μόλυνση της ουροδόχου κύστης από βακτηρίδια της εντερικής χλωρίδας, τα οποία κατοικούν φυσιολογικά μέσα στο έντερο όπως το Εscherichia Coli (στο 70-95% των περιπτώσεων). Συνήθη συμπτώματα:
→ Συχνή και έντονη επιθυμία ούρησης, ακόμα και κάθε 5 λεπτά
→ βάρος και ενόχληση στο κάτω μέρος της κοιλιάς
→ έντονος πόνος και τσούξιμο τη στιγμή της ούρησης, με μερικές σταγόνες αίματος ανάμεσα στα ούρα
→ μερικές φορές πυρετός.

Σημαντικές αιτίες για την αύξηση των ουρολοιμώξεων το καλοκαίρι είναι η επαφή με τα μικρόβια στην παραλία ή την πισίνα, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την υγρασία, που όπως είπαμε αποδυναμώνουν την άμυνα του οργανισμού. Το καλοκαίρι λόγω αλλαγής περιβάλλοντος, η αναγκαστική χρήση κοινόχρηστης τουαλέτας ή ακόμη και η προσπάθεια αποφυγής χρήσης της τουαλέτας και το ''κράτημα'' της ούρησης για πολλή ώρα, οδηγούν σε αύξηση των περιστατικών ουρολοίμωξης. Η σωστή διάγνωση της νόσου γίνεται με καλλιέργεια ούρων. Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει την χορήγηση αντιβιοτικών και την κατανάλωση πολλών υγρών ημερησίως.

Επίσης δεν πρέπει να ξεχάσουμε να αναφέρουμε τα συμπληρώματα διατροφής, τα οποία μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την κλινική εικόνα των ουρολοιμώξεων.
→ Cranberries: Αποτελούν τον βασικότερο σύμμαχο μας στις ουρολοιμώξεις. Η υψηλή συγκέντρωση σε προανθοκυανιδίνες (PAC), εμποδίζει την προσκόλληση του βακτηρίου Escherichia coli στο τοίχωμα της ουροδόχου κύστης, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ανάπτυξη οποιασδήποτε νέας λοίμωξης.
→ Μαννόζη: Είναι ένας απλός υδατάνθρακας που λαμβάνουμε κυρίως μέσω φρούτων αλλά παράγεται και από τον οργανισμό μας σε μικρές ποσότητες. Έχει προστατευτική δράση και αποτρέπει τη δημιουργία τοπικής φλεγμονής. Μάλιστα οι μελέτες δείχνουν ότι η πιο δραστική μορφή της είναι η D-Μαννόζη, η οποία και κυριαρχεί στα περισσότερα σκευάσματα.
→ Βιταμίνη C: Ενδείκνυται για περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων, σε ποσότητα τουλάχιστον 4.000 mg ημερησίως.
→ Uva Ursi: Εξαιρετική προληπτική δράση φαίνεται να έχει και το βάμμα αρκτοστάφυλλου που χρησιμοποιείται ως τονωτικό, διουρητικό και κατά των παθήσεων των νεφρών και της κύστης.
Τέλος, να επισημάνουμε ότι οι ιογενείς λοιμώξεις κάνουν την εμφάνισή τους περισσότερο το καλοκαίρι λόγω των ελεύθερων και συχνότερων σεξουαλικών επαφών. Οι λοιμώξεις αυτές απαιτούν ειδική κλινική εξέταση και ανάλογη θεραπεία.

Πρόληψη των καλοκαιρινών λοιμώξεων
• Βάλε στην καθημερινότητα σου προβιοτικά συμπληρώματα, που να περιέχουν κυρίως στελέχη Lactobacillus, τα οποία ενισχύουν την κολπική χλωρίδα και ισορροπία.
• Φρόντισε να χρησιμοποιείς ένα ήπιο υγρό σαπούνι με χαμομήλι για τον καθημερινό καθαρισμό της ευαίσθητης περιοχής.
• Άλλαξε αμέσως το βρεγμένο σου μαγιό μετά το μπάνιο και χρησιμοποίησε στεγνή πετσέτα ή ψάθα για να καθίσεις στην άμμο.
• Απέφυγε να φοράς στενά παντελόνια και συνθετικά εσώρουχα διότι αυξάνουν τη θερμοκρασία στην περιοχή και σε συνδυασμό με το υγρό περιβάλλον του κόλπου, ευνοούν την ανάπτυξη των μυκήτων.
• Δοκίμασε αιθέρια έλαια. Το tea tree, η λεβάντα και τα έλαια από μύρο μπορούν να εξολοθρεύσουν τους μύκητες λόγω της αντιβακτηριακής τους δράσης.
• Περιόρισε τη ζάχαρη από τη διατροφή σου διότι ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων.
• Κατανάλωσε μεγάλες ποσότητες υγρών ( περίπου 2l ημερησίως).
• Τέλος, η χρήση προφυλακτικού κατά τις σεξουαλικές επαφές είναι πολύ σημαντική καθώς μειώνει την πιθανότητα μετάδοσης αρκετών λοιμώξεων. Πολλές ευχές για ένα όμορφο και ξέγνοιαστο καλοκαίρι!