Ηλίαση συμπτώματα & Α βοήθειες

Ευαγγελία Σάββα, Φαρμακοποιός Φαρμακείου - μέλους Advance, Κω/νος & Βίκτωρ Παραγιούτσικος ΟΕ.

29 Ιουν 2022

Η ηλίαση αποτελεί μια παθολογική κατάσταση και τον πιο κοινό τύπο θερμοπληξίας. Προκαλείται από την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο (θερμική ακτινοβολία), η οποία, πολλές φορές, μπορεί να οδηγήσει και σε θερμική εξάντληση. Συνήθως, παρατηρείται αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, λόγω αδυναμίας ρύθμισής της, με αποτέλεσμα την υπερθέρμανση του οργανισμού.
Συμπτώματα
Το χρονικό διάστημα που απαιτείται, για να εμφανιστούν τα συμπτώματα της ηλίασης, ποικίλει από οργανισμό σε οργανισμό, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αρκετές μόνο λίγες ώρες. Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της ηλίασης είναι: η αίσθηση ζεστού και ξηρού δέρματος, η ταχυκαρδία, η γρήγορη αναπνοή, η αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, οι μυϊκές κράμπες, ο πονοκέφαλος, η ναυτία, η σύγχυση και η ζάλη και μερικές φορές η εμφάνιση ελαφρού πρηξίματος του σώματος, που συνήθως αντιμετωπίζεται με λήψη πολλών υγρών και αποφυγή έκθεσης στον ήλιο για μερικές ημέρες. Ας τα δούμε παρακάτω πιο αναλυτικά.

Η ηλίαση μπορεί να είναι ελαφριά, μεσαία ή βαριά.
• Στην ήπια ηλίαση ο πάσχων αποκτά εμβοές, πονοκέφαλο και ναυτία. Επιπλέον, επιταχύνεται ο καρδιακός παλμός, η αναπνοή και οι κόρες των οφθαλμών εμφανίζονται διευρυμένες.
• Όταν η ηλίαση είναι μέτριας έντασης, το άτομο έχει έντονη κεφαλαλγία, αδυναμία και πιθανή απώλεια της συνείδησης. Μπορεί να υπάρχει ναυτία, εμετός, γρήγορη αναπνοή και ταχυπαλμία. Συχνό είναι και το αίσθημα λιποθυμίας ή ζάλης. Σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργούνται φουσκάλες στο δέρμα. Υπάρχει γενική κατάπτωση, ίλιγγος, και πυρετός (η θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται στους 38-39 βαθμούς Κελσίου).
• Στη σοβαρή ηλίαση το θύμα εμφανίζει απώλεια συνείδησης. Μπορεί να εκδηλωθούν σπασμοί, παραισθήσεις και παραλήρημα. Αρκετές φορές υπάρχει ακούσια ούρηση και αφόδευση. Υπάρχει υψηλός πυρετός και η θερμοκρασία του σώματος μπορεί να φτάσει στους 41 βαθμούς Κελσίου. Εάν δεν αντιμετωπιστεί η σοβαρή ηλίαση άμεσα, μπορεί να προκύψουν ακόμη και σοβαρές εγκεφαλικές βλάβες.

Ανάλογα τη βαρύτητα της ηλίασης, τα συμπτώματα μπορούν να διαρκέσουν έως δύο ημέρες. Όμως, ο οργανισμός είναι πιθανό να επανέλθει πλήρως από την ηλίαση δύο μήνες έως και ένα έτος αργότερα.

Ποιοι παράγοντες την προκαλούν;
Η ηλίαση μπορεί να συμβεί από:
• Έκθεση σε ζεστό περιβάλλον
• Έντονη δραστηριότητα σε υψηλή θερμοκρασία
• Ζεστά ρούχα που εμποδίζουν τον ιδρώτα να εξατμίζεται και να δροσίζει το σώμα
• Κατανάλωση αλκοόλ. Το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του σώματος να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.
• Αφυδάτωση, λόγω της αύξησης της εφίδρωσης.

Ομάδες κινδύνου
Παρόλο που όλοι διατρέχουν υψηλό κίνδυνο για ηλίαση, μετά από παρατεταμένη έκθεση, υπάρχουν ορισμένες ομάδες πληθυσμού που είναι πιο ευπαθείς.
• Ηλικιωμένα άτομα
• Παιδιά και βρέφη
• Άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα
• Άτομα με νεφρική ανεπάρκεια
• Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη
• Όσοι αντιμετωπίζουν ειδικές παθολογικές καταστάσεις

Χρήσιμες συμβουλές Α Βοηθειών σε άτομο με συμπτώματα ηλίασης
Εάν δείτε κάποιο άτομο με τα παραπάνω σημάδια, ζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια, ενώ προσπαθήστε να κρυώσετε το θύμα. Ακολουθήστε τα 4 βήματα :
• Μεταφέρετε το άτομο σε ένα σκιερό μέρος
• Ψύξτε γρήγορα το θύμα, χρησιμοποιώντας οποιοδήποτε μέσο διαθέτετε. Για παράδειγμα, βυθίστε το σε μια μπανιέρα με κρύο νερό ή τοποθετήστε το σε ένα δροσερό ντους, ενώ μπορείτε να το τυλίξετε με μια δροσερή πετσέτα. Παράλληλα, παρακολουθήστε τη θερμοκρασία του σώματος και συνεχίστε τις προσπάθειες ψύξης έως ότου η θερμοκρασία του σώματος κατέβει
• Βοηθήστε το να ενυδατωθεί με άφθονο νερό
• Λάβετε ιατρική βοήθεια το συντομότερο δυνατό.

Τρόποι αντιμετώπισης
Σε περίπτωση που υπάρχει υπόνοια ή εκδηλώσετε οποιοδήποτε σύμπτωμα που σας παραπέμπει στην ηλίαση, τότε:
• Απομακρυνθείτε απευθείας από τον ήλιο και προσεγγίστε ένα δροσερό και σκιερό μέρος. Ιδανικά επιλέξτε ένα μέρος με κλιματισμό
• Φροντίστε να ενυδατωθείτε άμεσα, καταναλώνοντας άφθονο νερό
• Δροσίστε με κρύα πανιά τον αυχένα, το πρόσωπο και γενικά το σώμα
• Ξαπλώστε και ανασηκώστε ελαφρά το κεφάλι
• Επιλέξτε ένα δροσερό μπάνιο και στη συνέχεια διατηρήστε τον οργανισμό σας επαρκώς ενυδατωμένο, καταναλώνοντας πολλά υγρά, φρούτα και λαχανικά
• Λήψη παυσίπονων φαρμάκων, όπως η παρακεταμόλη, καθώς και ηλεκτρολυτών μπορούν να μειώσουν τον πόνο και να επιταχύνουν την ανάρρωση.

Τρόποι πρόληψης
Σε κάθε περίπτωση, η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη.
• Προσπαθήστε να μην εκτίθεστε στον ήλιο πολλές ώρες.
• Αποφύγετε τον ήλιο μεταξύ 11.00-15.00
• Χρησιμοποιήστε αντηλιακό με τουλάχιστον SPF30
• Προσέξτε το ρουχισμό σας. Επιλέξτε ελαφριά και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
• Ενυδατώστε τακτικά τον οργανισμό σας. Η κατανάλωση καφεΐνης και αλκοολούχων ποτών δεν βοηθούν στην ενυδάτωση του οργανισμού
• Μπορείτε να προβείτε σε λήψη ηλεκτρολυτών, οι οποίοι παράγουν ενέργεια και συνεισφέρουν στην καλύτερη ενυδάτωση του οργανισμού
• Σημαντική είναι, η τήρηση μιας ενυδατικής διατροφής, η οποία θα περιλαμβάνει πολλά φρούτα και λαχανικά. Ενδεικτικά προτιμήστε το καρπούζι, το πεπόνι και τα αγγούρια
• Η άσκηση σε εξωτερικό χώρο με υψηλή θερμοκρασία καλύτερα να αποφεύγεται.

Άλλοι τρόποι για να αποφύγετε την ηλίαση
• Παρακολούθηση του χρώματος των ούρων σας. Τα πιο σκούρα ούρα είναι σημάδι αφυδάτωσης. Φροντίστε να πίνετε αρκετά υγρά
• Μέτρηση του βάρους σας πριν και μετά τη σωματική δραστηριότητα. Η παρακολούθηση του χαμένου βάρους του νερού μπορεί να σας βοηθήσει να προσδιορίσετε πόση ποσότητα υγρών πρέπει να πίνετε.
Με την σωστή προστασία μπορούμε να αποφύγουμε τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις την έκθεσης στον ήλιο. Καλές και ασφαλείς διακοπές!