Στυτική δυσλειτουργία

Ιωάννης Γαλανάκης MD, PhD, FEBU, Χειρουργός Ουρολόγος-Ανδρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Παν/μίου Αθηνών, Αν. Δ/ντής Ουρολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών, Fellow of the European Board of Urology

5 Μαΐ 2022

Η στυτική δυσλειτουργία ορίζεται ως η συνεχής ή περιοδική αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης μιας στύσης ικανής να επιτρέψει μια επιτυχημένη σεξουαλική επαφή. Αν και η στυτική δυσλειτουργία είναι καλοήθης κατάσταση, μπορεί να επιδράσει στη σωματική και ψυχική υγεία, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα ζωής τόσο των ασθενών όσο και των συντρόφων τους.

Η στυτική δυσλειτουργία θεωρείται από πολλούς θέμα ταμπού, ακόμη και σήμερα. Πολλοί είναι αυτοί που βιώνουν το πρόβλημα, λίγοι όμως απευθύνονται στον ειδικό, περίπου το 10%. Επιδημιολογικές έρευνες υπολογίζουν ότι η συχνότητα της στυτικής δυσλειτουργίας παγκοσμίως θα αυξηθεί από 150 εκ. άνδρες το 1995, σε 325εκ. το 2025.

Αν και δεν υπάρχουν αντίστοιχες μελέτες στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι πάνω από 500.000 άνδρες πάσχουν από στυτική δυσλειτουργία. Όσο αυξάνει η ηλικία, τόσο αυξάνει και η συχνότητα της στυτικής δυσλειτουργίας. Τα αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας είναι είτε ψυχογενή, είτε οργανικά, είτε συνδυασμός αυτών.

ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΙΤΙΑ
Τα ψυχογενή αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας απαντώνται, συνήθως, σε μικρότερες ηλικίες και είναι:
1. γενικότερο άγχος και άγχος επίδοσης – φόβος αποτυχίας
2. κατάθλιψη
3. ένταση στις διαπροσωπικές σχέσεις
4. άγνοια και κακή πληροφόρηση σχετικά με τη σεξουαλική πράξη
5. θρησκευτικοί λόγοι
6. μανιακή/καταναγκαστική προσωπικότητα (σεξουαλική ψυχρότητα, διαστροφή).

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η διάγνωση της στυτικής δυσλειτουργίας συνήθως γίνεται εύκολα από το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Κάποιες φορές ωστόσο, θα απαιτηθούν επιπρόσθετες εξετάσεις: εξετάσεις αίματος (τεστοστερόνη, προλακτίνη, σάκχαρο, χοληστερίνη), δυναμικό έγχρωμο υπερηχογράφημα πεϊκών αγγείων, καταγραφή νυκτερινών στύσεων.

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΑΙΤΙΑ
Αγγειακά → 70%
Φάρμακα → 10%
Χειρουργικά → 10%
Ορμονικά → 4%
Νευρολογικά → 5%
Κακώσεις→ 1%

ΠΡΟΛΑΜΒΑΙΝΕΤΑΙ Η ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ;
Ναι. Η στυτική δυσλειτουργία προκαλείται ή επιδεινώνεται από διάφορες καταστάσεις. Υπάρχουν επομένως συγκεκριμένα πράγματα που μπορεί να κάνει ένας άνδρας που πάσχει από στυτική δυσλειτουργία:
• διακοπή καπνίσματος
• η μείωση, έστω και κατά 10%, του σωματικού βάρους μπορεί να επαναφέρει τη στύση στο φυσιολογικό
• αερόβια άσκηση τρεις φορές την εβδομάδα
• διατροφή: η ευεργετική επίδραση της μεσογειακής διατροφής έχει αποδειχθεί και στην περίπτωση της στυτικής δυσλειτουργίας
• ελάττωση επιπέδου χοληστερίνης – τριγλυκεριδίων
• σωστή ρύθμιση σακχαρώδους διαβήτη
• σωστή ρύθμιση αρτηριακής υπέρτασης με ενδεχόμενη τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής σε περιπτώσεις που αυτά τα φάρμακα επιδεινώνουν τη στυτική δυσλειτουργία
• όχι αλκοόλ – ναρκωτικά
• καταπολέμηση stress – άγχους
• αντιμετώπιση δυσθυμίας – κατάθλιψης
Προσοχή: Ό,τι είναι καλό για την καρδιά είναι και για τη στύση. Πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν ότι, η στυτική δυσλειτουργία και η καρδιαγγειακή νόσος αποτελούν εκδήλωση της ίδιας παθοφυσιολογικής διαταραχής: της νόσου του ενδοθηλίου.
Μπορεί, επομένως, η στυτική δυσλειτουργία να αποτελεί πρώιμη ένδειξη καρδιαγγειακής νόσου, καθιστώντας επιβεβλημένη τη διάγνωση και αντιμετώπισή της.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η στυτική δυσλειτουργία σήμερα αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιτυχία. Η ψυχογενούς αιτιολογίας στυτική δυσλειτουργία, θα αντιμετωπισθεί από τον εξειδικευμένο ψυχολόγο, πολλές φορές σε συνδυασμό με τον ουρολόγο, αφού αρκετά συχνά συνυπάρχουν και οργανικά και ψυχογενή αίτια.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Η φαρμακευτική αγωγή αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας που οφείλεται σε οργανικά αίτια. Η εισαγωγή της σιλδεναφίλης το 1998, αποτέλεσε πραγματική επανάσταση στην αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας. Ακολούθησαν η βαρδεναφίλη, η τανταλαφίλη και η αβαναφίλη με παρόμοια αποτελέσματα.
Εκτός από τα φάρμακα από το στόμα, υπάρχουν και άλλες διαθέσιμες θεραπείες για τη στυτική δυσλειτουργία:
1. συσκευή αντλίας κενού
2. ενδοπεϊκές ενέσεις
3. ουρηθρικά υπόθετα
4. ορμονοθεραπεία
5. έγχυση πλάσματος (PRP).

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΚΡΟΥΣΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ
Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στη θεραπεία με κρουστικά κύματα. Μέχρι και σήμερα οι περισσότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις που προτείνονται για την αντιμετώπιση του προβλήματος της στυτικής δυσλειτουργίας έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: αντιμετωπίζουν το σύμπτωμα και όχι την αιτία.
Η εφαρμογή κρουστικών κυμάτων στο πέος είναι η μοναδική θεραπεία που ανατρέπει το προηγούμενο. Στοχεύει και θεραπεύει την πιο συχνή αιτία που δημιουργεί τις διαταραχές στη στύση: τα αγγειακά προβλήματα του πέους. Τα κρουστικά κύματα χαμηλής έντασης στο πέος αυξάνουν την αγγειογένεση και την αιματική ροή του πέους, γεγονός που επιφέρει θεαματικά αποτελέσματα στη λειτουργία της στύσης. Οι διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς που δεν είχαν καλή ανταπόκριση στα φάρμακα από το στόμα, μετά από τη θεραπεία με κρουστικά κύματα είχαν σαφώς καλύτερη ανταπόκριση. Επίσης, ασθενείς που λάμβαναν φάρμακα από το στόμα και είχαν καλή ανταπόκριση μετά τη θεραπεία με κρουστικά δεν είχαν πλέον την ανάγκη να λαμβάνουν φάρμακα.
Τέλος, για ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αντιμετώπιση ή που θέλουν μόνιμη λύση στο πρόβλημά τους, υπάρχει η χειρουργική θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας με την τοποθέτηση πεϊκών προθέσεων.